🔴🔵 *روزشمار تاریخ*
تو گل سرخ منی
تو گل ياسمنی
تو چنان شبنم پاک سحری؟
- نه؟
از آن پاکتری.
تو بهاری؟
- نه،
- بهاران از توست.
از تو میگيرد وام،
هر بهار اين همه زيبايی را.
هوس باغ و بهارانم نيست
ای بهين باغ و بهارانم تو!
•● حمید مصدق ●•
🔹 *امروز ، " جمعه "*
📕 ۱۳ شهریور ۱۴۰۵ شمسی
📘 4 سپتامبر 2026 میلادی
📗 ۲۲ ربیعالاول ۱۴۴۸ قمری
📙رشن خشترهویریه ۳۷۶۴ زرتشتی
🔻 *روزشمار تاریخ*
📚 روز "بزرگداشت ابوریحان بیرونی" .
📚 روز "مردم شناسی" .
📚 روز "نقشه بردار" .
📚 روز "تعاون" .
📕 زادروز "ابوریحان محمد بن احمد بیرونی"، دانشمند، ریاضیدان، ستارهشناس، تقویمشناس، انسانشناس، تاریخ نگارِ بزرگ ایرانی و پدر انسانشناسی. (۳۵۲)
📖دربارۀ هنگام زادهشدن "ابوریحان بیرونی"، به استناد نوشتههای خود او میدانیم که در ۳۶۲ زاده شده است، زیرا در بخش دوم رساله فی فهرست کتب محمد بن زکریاء رازی، سن خود را در پایان سال ۴۲۷ ، ۶۵ سال و ۶۳ سال آورده است. "غضنفر تبریزی"، یکی از شیفتگان ابوریحان، بر اساس زایچهای که برای وی یاد کرده، لحظ تولد ابوریحان را ۳ ذیحجۀ ۳۶۲ برابر با روز مهر یا ۱۶ شهریورماه ۳۴۲ یزدگردی و مطابق با ۴ ایلول ۱۲۸۴ اسکندری اعلام داشته است. اصالت و درستی این زایچه محل تردید است اما آنچه در این میان مهم مینماید آنکه حتی به فرض درست انگاشتن این زایچه، زادروز ابوریحان ۱۸ شهریور خواهد بود نه ۱۳ شهریور. ریشۀ این اشتباه در محاسبات گاهشماری است.
📕عهدنامه "گردان" میان "نادر شاه افشار" و "محمود اول"، سلطان امپراتوری عثمانی به امضا رسید. (۱۱۲۵)
📖این عهدنامه در نزدیکی شهر قزوین به امضا رسید. که در آن، خط مرزی میان دو کشور به همان خط مرزی تعیین شده در عهدنامه قصرشیرین بازگشت. "عثمانی" حکومت "افشاریان" را به عنوان حاکم ایران به رسمیت شناخت، مذهب "شیعه" را به عنوان مذهب شرعی اسلام پذیرفت و به زائران ایرانی اجازه داد که به مکه بروند.
📕 تصويب منشور ملل متفق توسط مجلس شورای ملی. (۱۳۲۴)
📕 تجمع بیش از دویست هزار تن از طرفداران "مصدق" در میدان جلالیه تهران برای نخستین بار بعد از براندازی ۲۸ مرداد. (۱۳۳۹)
📕 درگذشت پروفسور "محسن هشترودی"، فیلسوف، شاعر و ریاضیدان معاصر ایران. (۱۳۵۵)
📕 برپايی نخستين تظاهرات ميليونی مردم تهران بعد از نماز عيد فطر عليه رژيم پهلوی. (۱۳۵۷)
📕 هدف قرار گرفتن دو کشتی نفتی ایرانی در آبهای جزیره خارک توسط نیروی هوایی ارتش عراق. (۱۳۶۱)
📘 "شاپور دوم " ذوالاكتاف، شاه ساسانی با صلح، با رومیان موافقت نمود. (363)
📖۶۹ روز پس از مرگ "ژوليان" امپراتور روم به جنگ "شاپور دوم" شتافته بود، جانشين او "ژوويان" با صرفنظر كردن از متصرفات روم در آسيای صغير و غرب فرات موافقت "شاپور دوم" را به صلح به دست آورد تا بتواند باقيمانده لژيونرها را زنده به كشورشان بازگرداند. "ژوليان" برای تصرف تيسفون از فرات گذشته بود. يكی از شرايط صلح اين بود كه "ژوويان" درجريان عقب نشينی به ساحل مديترانه به هر شهر كه برسد بايد به دست خود پرچم ايران را برفراز شهر به اهتزاز درآورد، و او به اين تعهد عمل كرد. "ژوليان" ۲۶ ژوئن سال ۳۶۳ در جريان عقب نشينی در برابر ارتش ايران زخمی شده بود و اواخر همان شب از همين جراحت در گذشته بود. واحدهای ارتش ايران دست از تعقيب لژيونرها رومی برنداشتند و همين امر "ژوويان" را كه پس از مرگ "ژوليان"، از سوی ژنرالهای رومی موقتا تا تصويب سنای روم جانشين "ژوليان" شده بود مجبور به دادن پيشنهاد صلح به "شاپور دوم" كرد. با اين پيروزی درخشان، ايران بار ديگر بر روم برتری يافت.
📘 با برکناری "رومولوس آگوستوس"، آخرین بقایای امپراتوری روم غربی برای همیشه از بین رفت و پادشاهی ایتالیا در بخشی از آن جایگزین آن گردید. برخی این حادثه را سر آغاز قرون وسطی [سدههای میانه] دانستهاند. (476)
📘 درگذشت "طغرل سلجوقی"، اولین سلطان و مؤسس سلسله ی سلجوقیان. (1063)
📖وی با غلبه بر غزنويان، به مدت ۲۶ سال بر قلمرویی مشتمل بر ماوراءالنهر، خراسان بزرگ، فلات ایران و سرزمینهای همجوار همچون قفقاز جنوبی، عراق، بخشی از آناتولی، و قسمتی از ارمنستان بزرگ حکومت کرد و سرانجام در سن ۷۰ سالگی در طجرشت درگذشت و در ری مدفون شد. تحت سلطنت وی، سلجوقیان با ایجاد تسلط سیاسی بر خلافت عباسی در بغداد، رهبری جهان اسلام را به دست گرفتند.
📘 زادروز "فرانسوا شاتوبريان"، مؤسس مكتب رمانتيک در ادبیات فرانسه. (1768)
📘 وقوع كودتای ضدسلطنتی در جريان انقلاب فرانسه. (1797)
September 4, 2026 27
