🔵 #تنگه_هرمز را #بستند، دنیا #ترمز_واردات را #کشید!
🔹گفتند : تنگه هرمز را ببندید تا قیمت نفت و فرآوردههای نفتی بالا برود و دنیا را به زانو دربیاوریم!
اما ظاهراً دنیا هم گفت:
خیلی خب، شما تنگه را ببندید، ما هم شیرِ واردات را میبندیم!
یعنی قرار بود با بستن تنگه هرمز، دنیا را محاصره اقتصادی کنیم؛ اما کار به جایی رسید که دنیا هم در «محاصره اقتصادی تنگه هرمز» شرکت کرد و مسیر واردات و خرید را ترمز کرد!
🔹این ماجرا آدم را یاد دو تجربه معروف در تاریخ میاندازد:
🔹هنگامی که #ویتنام #مستعمره_فرانسه بود، به علت افزایش جمعیت موشها، دولت برنامهای برای کنترل آنها تدوین کرد. قرار شد مردم پس از کشتن موش، دم آن را بریده و برای دریافت پاداش به دولت تحویل دهند.
اما مدتی بعد، تعداد موشهای دمبریده افزایش یافت!
چرا؟
چون بعضی مردم فهمیده بودند موش، خودش یک «منبع درآمد» است! بنابراین به جای نابود کردن موشها، به رشد و تکثیرشان کمک میکردند، دمشان را میبریدند، پاداش میگرفتند و موش بیچاره را دوباره رها میکردند تا نسل بعدیِ درآمدشان را تولید کند!
🔹در #دهلینو نیز زمانی که #هند_مستعمره_انگلیس بود، برای کنترل جمعیت #کبراها، برای هر مار مرده جایزه تعیین کردند.
نتیجه چه شد؟
مردم به جای شکار مار، شروع کردند به پرورش کبرا!
وقتی دولت متوجه شد و پرداخت پاداش را متوقف کرد، مردم هم مارهای پرورشیشان را در سطح شهر رها کردند و مشکل از قبل هم بزرگتر شد!
🔹این اتفاقات به « #اثر_موش» و « #اثر_کبرا» معروف شدهاند؛ یعنی گاهی یک تصمیم که برای حل مشکل گرفته میشود، اگر #همه_پیامدهایش سنجیده نشود، خودش تبدیل به کارخانه تولید مشکل میشود!
🔹حالا در بعضی تصمیمها هم انگار قرار است با بستن یک راه، طرف مقابل به زانو دربیاید؛ اما ناگهان میبینیم طرف مقابل راه دیگری پیدا کرده، مسیرش را عوض کرده و در نهایت این ماییم که ماندهایم و نتیجه تصمیمی که قرار بود دیگران را زمین بزند!
🔹گاهی سیاستگذار برای گرفتار کردن موش، جایزه تعیین میکند؛
مردم موشپرور میشوند!
گاهی برای گرفتار کردن کبرا، جایزه میگذارند؛
مردم کبراپرور میشوند!
و گاهی هم برای به زانو درآوردن دنیا، تنگه را میبندند؛
دنیا راهش را عوض میکند و این اقتصاد خودمان است که میماند پشت درِ بسته!
✍️ #اکبر_عزتی_رستگار
#دوست_داران_دانایی
@danaeeii
54
7
3
1August 31, 2026 3.7K 81
