ماکروسکوپ هفته-93
با شروین شهریاری
ریسک چرخه ها در بورس تهران
بهار 85 بود. قیمت جهانی روی برای اولین بار از سطح 3000 دلار در هر تن گذشته بود و سهام مربوط به این گروه در شرایط نسبتا رکودی بورس تهران، پیشتاز رشد قیمت و ارزش معاملات بودند. در آن میان، جهش 50 درصدی سهام کالسیمین بعد از مجمع (بعد از تقریبا دو برابر شدن در طول یک سال) توجه همه را به خود جلب کرده بود. خاطرم هست برای کالسیمین 2500 تومانی با نرخ میانگین روی 3000 دلاری سود بیش از 500 تومانی به ازای هر سهم در می آمد که بیش از دو برابر سال قبل بود. قیمت جهانی روی نیز روند صعودی داشت و افتان و خیزان بالا می رفت. «فاسمین»، شش ماه بعد، با عبور روی از 4000 دلار از 3000 تومان هم عبور کرد و حال و هوای تالار حافظ مشابه روزی شد که بعد از افزایش سرمایه 100 درصدی بانک اقتصاد نوین درسال 82، برای بازگشایی مثبت سهم کف زدند. خاطرم هست وقتی کالسیمین به قله 3400 تومانی رسید حساب کتابی با خودم انجام دادم و دیدم با روی 4000 دلاری، سهم در سال بعد 800 تومان سود دارد و باز هم گران نیست. محاسبهام کاملاً منطقی به نظر میرسید؛ آنچه در محاسبه جایی نداشت، این احتمال بود که قیمت 4000 دلاری روی خود بخشی از چرخه باشد.دی ماه 85 البته اوج سهام گروه روی بود و این سهام تا سالها دیگر به قله های قبلی بازنگشتند. شش ماه بعد در حالی که روی به محدودۀ 3500 دلار بازگشته بود، قیمت «فاسمین» نصف شده بود و البته مشکلات مربوط به ریزش معدن انگوران در نیمه اول سال 85 هم نگرانی هایی از باب تامین خوراک شرکتها ایجاد کرد که البته در مورد این شرکت با توجه به حجم باطله های انباشته موضوعیت نداشت. یک سال بعد تازه بحران جهانی اقتصاد فرا رسید و سقوط نهایی قیمت روی ضربه نهایی را به سهام این گروه وارد ساخت.داستان نوسانات سهام روی در بورس تهران، با توجه به ماهیت شرکتهای کامادیتی محور این بازار، بارها در صنایع معدنی، فلزی، پتروشیمی و پالایشی تکرار شده است. در ادبیات مالی به این گونه سهام اصطلاحا «چرخه ای» یا Cyclical گفته می شود. سهام چرخهای در ادبیات مالی به سهامی گفته میشود که بخش مهمی از تغییرات سودآوری آن نه به عملکرد خود شرکت، بلکه به متغیرهایی خارج از کنترل مدیریت وابسته است که تحت تأثیر چرخههای اقتصادی نوسان میکنند.پیتر لینچ، سرمایهگذار افسانهای که در ماکروسکوپ شماره ۳۶ معرفیاش کردیم، از جمله کسانی است که روش کسب ثروت از نوسانات این سهام را توضیح داده است. لینچ میگوید برای اینکه بدانید آیا یک شرکت چرخهای است یا خیر، نمودار سودآوری و حاشیه سود شرکت را در یک بازه بسیار بلندمدت ترسیم کنید. اگر چیزی شبیه مسیر ترن هوایی دیدید، بدانید که با یک شرکت سیکلیکال طرف هستید. در بورس تهران با توجه به کاهش ممتد ارزش ریال این کار باید به صورت دلاری انجام شود.پس از آنکه سهام سیکلیکال را کشف کردید نوبت به سخت ترین بخش ماجرا می رسد : زمان بندی خرید و فروش. دشواری ماجرا این است که در مورد سهام چرخه ای باید زمانی بخرید که این سهام در ضعیف ترین شرایط خود به لحاظ سودآوری قرار دارند و زمانی بفروشید که در بهترین دوران سوددهی هستند! و این کار از نظر لینچ خلاف همه غرایز هر سرمایه گذار عادی است. لینچ می گوید: «وقتی سهام چرخه ای با معیارهای ارزش گذاری (نظیر جریان نقد به ارزش بازار، P/E و ...) گران به نظر می رسند در واقع بسیار ارزان هستند و وقتی در نگاه اول بسیار ارزان هستند در واقع موقع فروششان است.» او با بررسی نمونه های تاریخی به قاعده جالبی رسیده است: بیشترین سود در سهام چرخه ای وقتی ساخته می شوند که شرایط بنیادی از فاجعه بار به بد تغییر می کند. (مثل زمانی که قیمت جهانی روی پس از سالها درجا زدن در زیر 1000 دلار به 1500 دلار رسید) و بیشترین زیان را سهامداران زمانی متحمل میشوند که وضعیت از عالی به خوب تغییر میکند (مثل زمانی که قیمت جهانی از 4200 دلار به 3500 دلار افت کرد).اما اگر راه کسب سود از سهام چرخه ای اینقدر سرراست است چرا همه آن را دنبال نمی کنند؟ از نظر لینچ پاسخ در روان شناسی قرار دارد. وقتی سهام سیکلیکال در اوج قرار دارد فریادها از همه سو بلند است: «این سهام ارزان تر از همیشه است. سودهای آتی چند برابر گذشته است. بازده نقدی این سهام قابل مقایسه با بقیه نیست.» لینچ می گوید اینجا درست همان زمانی است که عوامل بی ثبات کننده سودآوری شرکتهای چرخه ای فعال می شوند و مدیریت این شرکتها هم طبیعتا کنترلی برای مهار آنها نخواهند داشت.
به نظر شما کالسیمین های امروز بورس تهران کدام شرکتها هستند؟🔬#ماکروسکوپ
🧮#بازار_ایران
@CommoLady | کامولیدی
👩🏻
