5
🫁 روز اول چالش 15 روزه آشنایی با تجهیزات پزشکی
ونتیلاتور | Ventilator
🔴 یکی از حیاتیترین دستگاههای پزشکی:
🤔 تا حالا فکر کردی اگر ریههای یک بیمار نتونن بهدرستی کار کنن، چه دستگاهی میتونه بهش برای نفس کشیدن کمک کنه؟
جواب: ونتیلاتور
⁉️ ونتیلاتور چیست؟
ونتیلاتور یا دستگاه تنفس مصنوعی وسیلهای است که وقتی بیمار نمیتواند بهتنهایی بهطور مؤثر نفس بکشد، با رساندن گاز تنفسی به ریهها، از تنفس او حمایت میکند.
این دستگاه در بخشهایی مثل ICU، اتاق عمل و اورژانس کاربرد زیادی دارد
.
💡 نکته: ونتیلاتور اکسیژن تولید نمیکند؛ بلکه هوا و اکسیژن را از منابع موجود دریافت کرده و با شرایط مناسب به بیمار میرساند.
⚙️ونتیلاتور چطور کار میکند؟
به زبان ساده:
هوا + اکسیژن > ونتیلاتور > تنظیم فشار، جریان و حجم >مدار تنفسی > بیمار
دستگاه با استفاده از سنسورها وضعیت گاز عبوری را اندازهگیری میکند و سیستم کنترل، شیرهای داخلی را تنظیم میکند تا تنفس مطابق تنظیمات انجام شود.
در واقع ونتیلاتور یک سیستم سادهی دمنده نیست؛ بلکه ترکیبی از:
🧠 سیستم کنترل
📡 سنسورها
⚙️ شیرهای کنترلی
💨 سیستم انتقال گاز
💻 نرمافزار و نمایشگر
🚨 سیستمهای هشدار و ایمنی
است.
🔑مهمترین پارامترهای ونتیلاتور:
VT | Tidal Volume
حجم گازی که در هر تنفس به بیمار داده میشود.
RR | Respiratory Rate
تعداد تنفسهایی که در هر دقیقه انجام میشود.
FiO₂
درصد اکسیژن موجود در گازی که بیمار دریافت میکند.
PEEP
فشاری که در پایان بازدم حفظ میشود تا به باز ماندن برخی قسمتهای ریه کمک کند.
PIP | Peak Inspiratory Pressure
بیشترین فشار ایجادشده در راه هوایی هنگام دم
.
🧩اجزای اصلی ونتیلاتور:
یک ونتیلاتور معمولاً شامل این بخشهاست:
منبع هوا و اکسیژن
شیرهای کنترل جریان
سنسور فشار و جریان
سیستم کنترل
مدار تنفسی
نمایشگر
سیستم آلارم
منبع تغذیه و باتری
هرکدام از این قسمتها باید بهدرستی کار کنند، چون کوچکترین خطا در عملکرد دستگاه میتواند برای بیمار اهمیت زیادی داشته باشد
.
🫁 ونتیلاتور چگونه تنفس را کنترل میکند؟
دستگاه میتواند بر اساس روشهای مختلف، حجم یا فشار تنفسی را کنترل کند.
در Volume Control هدف اصلی رساندن حجم مشخصی از گاز به بیمار است.
در Pressure Control هدف اصلی کنترل فشار تنفسی است و حجم حاصل میتواند با شرایط ریه تغییر کند.
بنابراین انتخاب تنظیمات مناسب کاملاً به وضعیت بیمار و تصمیم تیم درمان وابسته است
.
🚨 اگر مشکلی پیش بیاید چه؟
ونتیلاتور دائماً وضعیت خود را بررسی میکند و در شرایط غیرطبیعی میتواند آلارم بدهد؛ برای مثال در صورت:
افزایش یا کاهش غیرطبیعی فشار
قطع شدن مدار
مشکل در تأمین گاز
برخی اختلالات تنفسی
کاهش باتری یا خطای فنی
این سیستمهای هشدار یکی از مهمترین بخشهای ایمنی دستگاه هستند
.
👨🏻🔧👩🏼🔧 نقش مهندس پزشکی چیست؟
اینجاست که ونتیلاتور به مهندسی پزشکی مربوط میشود.
مهندس پزشکی میتواند در زمینههای زیر فعالیت کند:
🔧 نصب و راهاندازی دستگاه
🛠️ نگهداری و تعمیرات
📏 کالیبراسیون سنسورها
🧪 تست عملکرد دستگاه
🚨 بررسی سیستمهای آلارم و ایمنی
📋 کنترل کیفیت و ثبت سوابق دستگاه
یعنی مهندس پزشکی باید مطمئن شود دستگاه درست، دقیق و ایمن کار میکند
.
🧠 یک نکته که باید یادت بمونه:
ونتیلاتور قرار نیست بیماری ریه را درمان کند؛ وظیفه اصلی آن حمایت از تنفس بیمار است تا بدن او اکسیژن دریافت کند و CO₂ را دفع کند و فرصت لازم برای درمان علت اصلی بیماری فراهم شود.
🎯 جمعبندی روز اول
اگر بخواهیم کل مطلب را در یک جمله خلاصه کنیم:
ونتیلاتور یک سیستم پیشرفته پزشکی است که با کنترل فشار، جریان، حجم و اکسیژن، از تنفس بیمارانی که قادر به تنفس مؤثر نیستند حمایت میکند
.
🔥 سؤال چالش امروز:
PEEP
چیست و چرا حفظ فشار مثبت در پایان بازدم میتواند برای بیمار مفید
باشد؟
@Bme_Synergy⚡️
@meybod_BME⚡️
