«سحر» : اردبیلدن مالمویا اوزانان وطن، حسرت، قادینلیق و اینجهلیک حیکایهسی.
آراز سلیمانی - اردبیل
آذربایجان اؤز چاغداش شعرینین قادین اولدوزونو ایتیردی. اردبیللی سحر خانیم(سیدهحمیده رئیسزاده) ۷۴ یاشیندا سوئدین مالمو شهرینده دونیاسینی دییشدی. شاعیر، حیاتینین سون ۲۰ ایلینی دوغما وطندن اوزاقدا کئچیرمیشدیر. بو آغیر ایتکی، تکجه بیر ادبی شخصیتین ایتکیسی دئییل، بلکه قادین شاعیرلرین سسینین، اجتماعی تنقیدین و درین دویغولارین بیر سیمبولونون یوخلوغودور.
اردبیلدن باشلایان یول: ایلک سسلر
سحر خانیمین یاشاییشی، اردبیلین تاریخی و مدنی توپراغیندا باشلاییب. اوشاقلیق و جوانلیق ایللرینی بو شهرین هاواسی، دیلی و مدنیتی ایله کئچیرن شاعیر، اؤزونه مخصوص دونیاگؤروشونو بو کؤکلردن آلمیشدیر و سحر خانیم اوچون «ایلهام» قایناغی اولوب. اونون اؤزونهمخصوص شعر دیلینین، تصویرلرینین اساسلاری بو یئرده قویولوب. آما شاعیرینده یولو وطندن اوزاقلاشماغا، یئنی آچیلیشلار آختارماغا دؤنوب.
تهران: مدنی-ادبی حرکاتین اورتاسیندا
تهران، سحر خانیم اوچون ادبی فعالییتلرینی درینلشدیرن بیر مئیدان اولوب. آذربایجانین دوغما توپراغلاریندان آلدیغی تاثیراتایله یاناشی بو بؤیوک شهرین ایجتیماعی و مدنی حرکاتلاری، اونون شعرلرینه مدرن بیر روح، اجتماعی دوشونجه و قادین مسلهلرینه حساس بیر یاناشما قاتمیشدیر. بو دؤورده اونون «ماویلر»، «یاشیل ماهنی»، «آیلی باخیش»، «بیر دسته تزه گونش» و «حکایتِ دَر» کیمی اثرلری ایشیق اوزو گؤروب. بو کیتابلار، سحر خانیمین چاغداش آذربایجان ادبیاتیندا آچدیغی یئنی یوللاری گؤستریر. او، وطنداش شاعیرلرله بیرلیکده، ادبی دیالوقلارا قاتیلیر، یئنی ایدئیالار اورتایا قویا بیلیب.
حسرت، ایتگینلیک و غربت: مالمویا اوزانان یول
۸۰-جی ایللرده باشلایان مهاجرت، شاعیرین حیاتیندا یئنی بیر دؤور آچدی. سوئدده، مالمو شهرینده یاشاماق، اونون اوچون «غربت»ین و «حسرت»ین درینلیگینی یاشاتدی. وطندن، ائلدن، دیلدن و مدنییتدن اوزاق دوشمک، شاعیر اوچون تکجه بیر فیزیکی اوزاقلاشماق دئییل، بلکه بیر «وارلیق قاچقینلیغی» ایدی. اونون هله ده نشر اولونمامیش شعرلری، بو غربتین، بو حسرتین، بو ایتگینلیگین شاهیدیدیر. شاعیر، وطنینین خاطیرهسینی، اؤزونهمخصوص دیلینی و دویغولارینی اؤزو ایله آپارسا دا، اونون «کؤکلری» همیشه بو تورپاقدا قالدی.
شاعیرین غربتده یاشاماغی ایللر سؤیلهدیگی حسرت و غربت مضمونلو شعرلر وسؤزلرینین سانکی بیر عینی گؤستریشی اولوبدور !
شاعیرین سؤز مضمونلاری: فلسفی درینلیک و ایجتیماعی حساسیت
سحر خانیمین شعرلری، شخصی دویغولارین ایفاده گؤزللیکلریندن علاوه ، اؤز دؤورونون اجتماعی، سیاسی و مدنی حاللارینا بیر گوزگو اولوب. اونون شعرلرینده:
وطن و حسرت: اردبیلین خاطیرهسی، وطنه اولان درین باغلیلیق و اوندان اوزاقلاشمیشلیغین یاراتدیغی حسرت، اونون شعرلرینده بیر آلت یاپی تشکیل وئریر.
قادین و ایجتیماع: قادینین توپلومداکی یئری، اونون دردلری، اومودلاری و ایجتیماعی حیاتا قاتیلماسی، شعرلرینین اؤنملی مؤوضوعلارینداندیر.
انسانسئورلیک و عدالت: شرق و غربین تضادلاری آراسیندا، اینسان حاقلارینا، عدالت و صولحه اولان سئوگیسی ده اؤزونو گؤستریر.
دیل و مدنیت: آنا دیلینین قیمتی، مدنییتین قورونماسی و یاشادیلماسی دا اونون شعرلرینده یئر آلیر.
فلسفی دوشونجه: حیاتین معناسی، وارلیق، ایتگینلیک و زامان کیمی فلسفی مؤوضوعلارا دا درینلهمهلر ائدیر.
آنایوردوندان اوزاق بیر سون
سحر خانیمین ۷۴ یاشیندا مالمودا وفاتی، بیر شاعیر اوچون هئچ ده آسان بیر سون دئییل. وطندن اوزاقدا، خسته بیر اوغولو سونونا قدر تیمارلاماق، آنا یوردونون ایستیلیگیندن کناردا حیاتین باشا چاتماسی، اونون حیات بویو یاشادیغی حسرتین سون نؤقطهسی اولدو.
آنجاق، اونون شعرلری، اونون سسی، آذربایجان ادبیاتینین گؤیونده ابدی اولاراق پارلایاجاق. اونون یالنیز بیر شاعیر اولماسی ایله دئییل، بلکه بیر ایجتیماعی فعال، بیر قادین حقوقلاری مودافیعهچیسی اولماسی ایله ده اونون خاطیرهسی یاشایاجاق.
روحو شاد، خاطیرهسی ابدی اولسون.
3May 25, 2026 568 2
