سوار بر ارّابه موسیقی در سال ۱۸۴۸ میلادی، یکی از نامزدهای ریاست… — كتاب گويا — TG.ME

سوار بر ارّابه موسیقی در سال ۱۸۴۸ میلادی، یکی از نامزدهای ریاست جمهوری آمریکا با استفاده از دلقکی به نام دن رایس، ارّابه‌های موسیقی را در شهرها به حرکت در آورد. این نوآوری وی در جذب مخاطب، بسیار مؤثر عمل کرد. موفقیت این ایده باعث شد، سیاست‌مداران بیشتری راغب شوند که بر روی ارّابه موسیقی بنشینند و خود را در طرف موفقیّت نشان دهند. رفته رفته تا سال ۱۹۰۰، استفاده از ارّابه‌ موسیقی به یک استاندارد برای تبلیغات ریاست‌جمهوری در آمریکا در آمد. اثر #ارابه_موسیقی که در انگلیسی به آن Bandwagon effect گفته می شود به رفتاری اشاره دارد که در آن افراد، رفتار یا اندیشه ای را می پذیرند زیرا گروه های بزرگی از افراد آن را پذیرفته اند. اثر ارابه موسیقی یا پدیده ی هم رنگ جماعت شدن، پدیده ای روان شناختی است که در آن افراد بدون توجه به باورهای خود و فقط به این دلیل که سایرین به کاری اقدام می کنند آن کار را انجام می دهند. در واقع، وقتی افراد ببینند ارابه‌ای در حال عبور است و تعدادی بر آن سوارند، بدون اندیشیدن به‌درستی یا نادرستی آن کار و دلیلش، به‌سرعت روی آن می‌پرند و با اکثریت همراه می‌شوند. واژه ی Bandwagon به معنی ارابه ی موسیقی، واگنی بزرگ بوده که برای حمل گروه های سیرک و سرگرمی از آن استفاده می شده است. به تدریج از این واگن ها در مراسم پیروزی انتخابات سیاسی استفاده کردند و از این رو تا امروز از Bandwagon بودن به حضور در جایی که پیروزی در آنجا محتمل است تعبیر می شود. امّا از لحاظ مفهومی و روان شناختی، اثر ارابه موسیقی، انتشار سریع الگویی از رفتار بین یک گروه یا جمعیّت است و احتمال اینکه افراد به انجام دادن آن رفتار اقدام کنند با افزایش تعداد کسانی که پیش تر آن رفتار را داشته اند بیشتر می شود. این پدیده هنگامی اتفاق می افتد که اشخاص باور دارند منافع آنان با ملحق شدن به یک گروه یا جریان فراگیر، تامین می شود. در تعریفی ساده تر، می توان گفت اثر ارابه موسیقی تمایل ما به انجام دادن همان کاری است که دیگران انجام می دهند. این باعث می شود که نوعی تفکّر گروهی به وجود بیاید که در آن مردم، بدون بررسی گزینه ها، گزینه ی پرطرفدار را انتخاب می کنند. اثر ارابه ی موسیقی نشان می دهد که چرا ما تمایل داریم که بر اساس آنچه که خوب به نظر می رسد، تصمیم گیری کنیم. یعنی سعی میکنیم همان کاری را انجام دهیم که دیگران در حال انجامش هستند، چون در این صورت کمتر مورد انتقاد قرار می گیریم. حتی اگر این عمل باعث انتخاب گزینه های ضعیف شود. اثر ارّابه موسیقی در واقع یک #سوگیری_شناختی است. این سوگیری‌های شناختی نوعی خطا در تفکر هستند که بر توانایی قضاوت و تصمیم‌گیری افراد تأثیر می‌گذارند. در اثر ارابه موسیقی فرد عملی را فقط به این دلیل انجام می‌دهد که دیگران نیز دارند همان کار را می‌کنند. در این حالت فرد به باورهای خود توجه چندانی ندارد و پس از اینکه عملی را انجام داد به باورهای خویش رجوع می‌کند. اگر عمل با باورهایش مطابقت داشت ارزش زیادی برای باور خود قائل می‌شود، اگر با باورش تناقض داشت، باورش را نادیده می‌گیرد. سه عامل عمده در بروز اثر ارّابه موسیقی مقصّرند: ۱- هم‌فکری گروهی: اثر ارابه موسیقی اساساً نوعی هم‌فکری گروهی محسوب می‌شود. هر گاه چنین قلمداد شود که عده‌ی زیادی در حال انجام دادن کار خاصّی هستند، فشار اعمال شده بر اعضای دیگر شدّت گرفته و آن‌ها را نیز مجبور به انجام این کار می‌کند. شاید علت سهل بودن شکل‌گیری چنین جریان‌هایی همین باشد. ۲- تمایل به پیروی از هنجارها: مردم دوست دارند حق با آن‌ها باشد. آن‌ها می‌خواهند در تیم برنده بازی کنند. بخشی از دلیل تبعیّت از مدهای جدید این است که ما اغلب برای آگاهی از رفتارهای مورد پذیرش در یک گروه، رو به اعضای گروه کرده و به رفتار آن‌ها نگاه می‌کنیم. اگر متوجه شویم که رفتاری در حال گسترش در سطح گروه است، به این نتیجه خواهیم رسید که حتماً انجام دادن آن کار درستی است. ۳- ترس از عقب ماندن: ما اغلب می‌ترسیم از جامعه عقب بمانیم و مورد پذیرش سایرین قرار نگیریم. همین ترس یکی از نیروهای محرکه‌ی اثر ارّابه موسیقی است. مردم دوست ندارند خیلی با بقیه تفاوت داشته باشند. به بیان ساده‌تر، تقریباً همه مایل‌اند برای پرهیز از هر گونه دردسر، هم‌رنگ جماعت شوند. تمایل شدید به همراه شدن با گروه باعث می‌شود ما تصمیم بگیریم که از هنجارهای جدید پیروی کنیم. آیا وقت آن نرسیده است که از ارّابه موسیقی پیاده شوید!؟ گردآوری: دکتر #مهدی_صانعی -------------❅✾❅------------ @cultural_magazine1