شبی یک سرگذشت :
امشب
شهریور ماه زاد روز و بزرگداشت بوعلیسینا یکی از بزرگترین دانشمندان ایران*
در کتاب تاریخ علم جرج سارنن از پور سینا بعنوان یکی از بزرگ ترین ، متفکرین و دانشمندان در همه زمان ها ، نژادها و مکان ها نام میبرد همچنین دانشنامه فلسفه دانشگاه تنسی پور سینا را بعنوان تاثیر گذارترین متفکر جهان پیش از دوران مدرن معرفی کرده است.
گویند اوبیش از ۴۵۰ کتاب در زمینه های گوناگون نوشته است که اکثر آنها در مورد فلسفه و پزشکی می باشد و بعنوان مثال دو کتاب(شفا) و (القانون فی الطب) که از مهمترین کتب تاریخ علم پزشکی است ، اما این تمام دانش او نیست پورسینا فقط یک پزشک و فیلسوف و شاعر نیست او یک همه چیز دان است ، ریاضیدان ، فیزیکدان ، شیمیدان ، منطق دان ، منجم ، روانشناس ، زمین شناس ووو بوده است.
پورسینا در روستای افشنه نزدیک بخارا (در ازبکستان کنونی در ایران بزرگ در نیمه دوم قرن 3 هجری قمری) متولد شد ، پدرش عبدالله از صاحب منصبان در حکومت سامانی ، و مادرش ستاره نام داشت وی را به مدرسه بخارا فرستاد تا در آنجا تحصیل کند ، او بر خلاف پدر و برادرش مجذوب تبلیغات اسماعیلیه نشد(البته بنقلی اوبه کیش اسماعیلی درآمد ) وی حافظه و هوشی خارقالعاده داشت ، به طوری که در ۱۴ سالگی از آموزگار خود پیشی گرفت و در ۱۸ سالگی بر اکثر علوم موجود در آن دوران تسلط داشت ، علم منطق و هندسه را از استادش ابو عبدالله ناتلی آموخت ، ناتلی که متوجه شخصیت متفاوت و نبوغ او شده بود به پدر پور سینا را سفارش کرد که هرگز او را به کاری جز علم و دانش مگمارد و به خود پور سینا سفارش کرد جز به علم و دانش نپردازد.
او کسی را نداشت که از وی علوم طبیعی یا داروسازی را فرا بگیرد اما دیری نگذشت که پزشکان مشهور از دستورکارهای او پیروی کردند خودش می گوید.
«چون ناتلی از بخارا رفت من به پژوهش و مطالعه در علم الهی و طبیعی پرداختم اندکی بعد میلی در فراگرفتن علم طب در من پدیدار گشت ، آنچه را پزشکان پیشین نوشته بودند همه را به دقت خواندم چون علم طب از علوم مشکل به شمار نمیرفت در کوتاهترین زمان در این رشته موفقیت های بزرگی بدست آوردم تا آنجا که اکثر دانشمندان بزرگ علم طب به من روی آوردند و در نزد من به تحصیل اشتغال ورزیدند من بیماران را درمان میکردم و در همان حال از علوم دیگر نیز غافل نبودم منطق و فلسفه را دوباره به مطالعه گرفتم و به فلسفه بیشتر پرداختم و یک سال و نیم در این کار زمان صرف کردم در این زمان کمتر شبی سپری شد که به بیداری نگذرانده باشم و کمتر روزی گذشت که جز به مطالعه به کار دیگری دست زده باشم.
تنها مشکل ابن سینا در هنگام یادگیری علم ماوراء طبیعه ارسطو بود که بسیار در این موضوع کوشید و خودش در جایی گفت ، آنرا ۴۰ بار خواندم اما حقیقت مطلب را در نمیافتم وضع چنان شد که او از ادراک موضوع مایوس شد اما سرانجام به کمک اغراض مابعدالطبیعه اثر فارابی توانست آن را بفهمد.
در ۱۸ سالگی سرآمد پزشکان دوران شد آوازه اش چنان شد که امیرسامانی به بیماری سختی گرفتار شده بود ، ابن سینا را خواستند و او توانست درمانش کند امیر سامانی در ازای این کار اجازه داد که ابن سینا از کتابخانه باشکوه مخصوص شاهزادگان سامانی استفاده کند و به این ترتیب او به کتب کمیاب دسترسی پیدا کرد شبانه روز به مطالعه مشغول شد و بسیار بر فهم و دانش خود افزود
در منابع تاریخی هیچ گزارش معتبری دربارهٔ ازدواج ابن سینا مطرح نشده است ، جز اینکه برخی گفتهاند با دختری به نام یاسمین که کنیز فراری خلیفه بغداد بود ازدواج کرد که البته نمیتوان به این قبیل گفته ها استناد کرد.
حتی درتاریخ داریم هنگامیکه ماموران غزنوی بدنبال او بودند که اورابه غزنین ببرنددرشهرری برای مدتی مهمان حاکم آنجا خاتون شیرین ام رستم بودو پیشنهاد ازدواج با او را رد کرد ، بدنبال سرنوشت از آن شهربیرون شد.
اودرموسیقی دستی داشت حتی میگویند سازقانون را اواختراع کرد.
ابن سینا سالهای آخر زندگی را در اصفهان بسربرد. در یکی از این سفرها به همدان در سال ۴۲۸ هجری ، پور سینا مبتلا به قولنج شد که دائماً به آن مبتلا میگشت و چندی بعد توان جسمی خود را از دست داد او که خود جان انسانهای بسیاری را نجات داده بود در درمان خویش ناتوان ماند و سرانجام بر اثر این بیماری درگذشت و در همدان به خاک سپرده شد . آرامگاه بوعلیسینا هم اکنون در این شهر قرار دارد
آخرین جمله ایی که قبل از مرگ از ابن سینا ثبت شد چنین است (مدﺑﺮ ﺗﻦ ﻣﻦ ﺍﺯ ﺗﺪﺑﯿﺮ ﻓﺮﻭﻣﺎﻧﺪﻩ ﻭ ﺩﺭﻣﺎﻥ ﺑﯽ ﻓﺎﯾﺪﻩ ﺍﺳﺖ ) و چند روز بعد بزرگترین دانشمند ایرانی چشم از جهان فرو بست او در هنگام مرگ ۵۷ سال داشت.
کاظم مزینانی تامطلبی دیگربدرود .
🕊https://t.me/+__yk8iQw-aI2ZmQ0
August 30, 2026 10
