رأی وحدت رویه ۸۷۹ مورخ ۱۴۰۵/۰۴/۰۹ موضوع : تعیین مرجع صالح برای رسیدگی… — چکیده ی آرای وحدت رویه — TG.ME

رأی وحدت رویه ۸۷۹ مورخ ۱۴۰۵/۰۴/۰۹  موضوع : تعیین مرجع صالح برای رسیدگی به بزه تغییر غیرمجاز کاربری اراضی زراعی و باغ ها  چکیده رأی : رسیدگی به جرم تغییر کاربری غیرمجاز اراضی زراعی و باغ‌ها در صلاحیت دادگاه کیفری دو است و دادگاه صلح صلاحیت رسیدگی به این جرم را ندارد. شرح مختصر: مطابق بندهای ۹ و ۱۰ ماده ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲، صلاحیت دادگاه صلح در امور کیفری محدود به جرایم غیرعمدی ناشی از کار یا تصادفات رانندگی و نیز جرایم تعزیری مستوجب مجازات درجه هفت و هشت است. این در حالی است که در جرم تغییر کاربری غیرمجاز اراضی زراعی و باغ‌ها، علاوه بر جزای نقدی، حکم به قلع و قمع بنا نیز پیش‌بینی شده است. چون قلع و قمع بنا از مجازات‌های مندرج در ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی نیست و جزء لاینفک حکم کیفری در این جرم محسوب می‌شود ، رسیدگی به آن خارج از صلاحیت دادگاه صلح بوده و با توجه به صلاحیت عام دادگاه کیفری دو، رسیدگی به این بزه در صلاحیت دادگاه کیفری دو است. مواد مرتبط: بندهای ۹ و ۱۰ ماده ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب۱۴۰۲ ، ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی ، ماده ۳ قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ‌ها مصوب ۱۳۷۴ با اصلاحات بعدی ، ماده ۳۰۱ قانون آیین دادرسی کیفری تست ۱ : خانم رضایی بدون دریافت مجوز قانونی، در بخشی از باغ خود بنایی احداث می‌کند. پس از اعلام گزارش، علیه وی به اتهام تغییر کاربری غیرمجاز اراضی باغی پرونده کیفری تشکیل می‌شود. وکیل او در جلسه رسیدگی اظهار می‌کند که چون مجازات مقرر در ماده ۳ قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ‌ها عمدتاً جزای نقدی است و دادگاه صلح نیز صلاحیت رسیدگی به جرایم تعزیری مستوجب مجازات درجه هفت و هشت را دارد، پرونده باید در دادگاه صلح رسیدگی شود. کدام گزینه صحیح است؟ ۱) ایراد وکیل وارد است ، زیرا ملاک صلاحیت، مجازات اصلی جرم است و در این جرم مجازات اصلی جزای نقدی است ۲) ایراد وکیل وارد است ، زیرا هرگاه یکی از مجازات‌های جرم در حدود صلاحیت دادگاه صلح باشد، رسیدگی با همان دادگاه است ۳) ایراد وکیل وارد نیست ، زیرا در این جرم، قلع و قمع بنا نیز پیش‌بینی شده که اساساً از مجازات‌های مذکور در ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی نیست و جزء لاینفک حکم کیفری در این جرم محسوب می‌شود، بنابراین رسیدگی در صلاحیت دادگاه کیفری دو است ۴) ایراد وکیل وارد نیست ، اما فقط از این جهت که جرم تغییر کاربری غیرمجاز از جرایم مربوط به اموال غیرمنقول است و همه این جرایم در صلاحیت دادگاه کیفری دو قرار دارند پاسخ: گزینه ۳ صحیح است تست ۲ : آقای صادقی بدون اخذ مجوز قانونی، در قسمتی از اراضی زراعی خود اقدام به احداث یک اتاقک و دیوارکشی می‌کند. پس از تنظیم گزارش، علیه او به اتهام تغییر کاربری غیرمجاز موضوع ماده ۳ قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ‌ها پرونده کیفری تشکیل می‌شود. وکیل متهم در ایراد به صلاحیت مرجع رسیدگی اظهار می‌کند: «با توجه به اینکه دادگاه صلح مطابق بندهای ۹ و ۱۰ ماده ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲ صلاحیت رسیدگی به جرایم تعزیری مستوجب مجازات درجه هفت و هشت را دارد و در این جرم نیز جزای نقدی پیش‌بینی شده است، رسیدگی باید در دادگاه صلح انجام شود؛ زیرا ملاک، وجود مجازات تعزیری قابل انطباق با درجات هفت یا هشت است، نه وجود آثار تبعی یا تکمیلی دیگر.» با توجه به رأی وحدت رویه شماره ۸۷۹، کدام گزینه صحیح است؟ ۱) ایراد وکیل وارد است ، زیرا هرگاه یکی از ضمانت‌اجراهای جرم از نوع مجازات تعزیری درجه هفت یا هشت باشد، رسیدگی در صلاحیت دادگاه صلح خواهد بود، هرچند قانون‌گذار آثار دیگری نیز بر جرم مترتب کرده باشد ۲) ایراد وکیل وارد نیست ، زیرا قلع و قمع بنا در جرم تغییر کاربری غیرمجاز، مجازات تبعی محسوب می‌شود و چون مجازات تبعی در تعیین صلاحیت مؤثر نیست، رسیدگی با دادگاه کیفری دو است ۳) ایراد وکیل وارد نیست ، زیرا قلع و قمع بنا اساساً از مجازات‌های مذکور در ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی نیست و در عین حال جزء لاینفک حکم کیفری در جرم تغییر کاربری غیرمجاز است ، بنابراین این بزه در حدود صلاحیت کیفری دادگاه صلح قرار نمی‌گیرد و رسیدگی با دادگاه کیفری دو است ۴) ایراد وکیل وارد نیست ، اما فقط به این علت که جرایم مربوط به اراضی زراعی و باغ‌ها به طور خاص از صلاحیت دادگاه صلح خارج شده‌اند، حتی اگر قانون فقط جزای نقدی برای آن‌ها مقرر کرده باشد پاسخ: گزینه ۳ صحیح است