رأی وحدت رویه ۸۷۷ مورخ 12/03/1405 موضوع رأی: تعلق خسارت ناشی از کاهش… — چکیده ی آرای وحدت رویه — TG.ME

رأی وحدت رویه ۸۷۷ مورخ 12/03/1405 موضوع رأی: تعلق خسارت ناشی از کاهش ارزش دین به بستانکاران در ورشکستگی چکیده‌ی آزمونیِ رأی : در ورشکستگی ، اگر پس از تصفیه اموال ، داراییِ باقی‌مانده شخص ورشکسته مازاد بر اصل دیون باشد ، خسارت ناشی از کاهش ارزش دین (موضوع ماده ۵۲۲ ق.آ.د.م) در صورت مطالبه بستانکاران و احراز شرایط ماده 522 ق.آ.د.م ، از محل اموال باقی‌مانده توسط اداره تصفیه محاسبه و پرداخت می‌شود. شرح مختصر : بر اساس ماده ۴۲۱ قانون تجارت، پس از صدور حکم ورشکستگی، دیون مؤجل با رعایت تخفیف مدت، حال می‌شود. پس از وصول حکم به اداره تصفیه، این مرجع طبق قانون اداره تصفیه امور ورشکستگی اموال تاجر ورشکسته را صورت‌برداری و مهر و موم کرده و مطالبات بستانکاران را تصدیق می‌کند. به موجب این رأی وحدت رویه، اگر پس از پرداخت دیون، دارایی‌ای باقی بماند ( مثلاً به دلیل افزایش ارزش اموال ورشکسته ) ، بستانکارانی که خسارت ناشی از کاهش ارزش دین را مطالبه کرده‌اند، در صورت احراز شرایط ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی می‌توانند این خسارت را از محل دارایی باقی‌مانده دریافت کنند. یادآوری 1 : منظور از احراز شرایط ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی این است که برای پرداخت خسارت ناشی از کاهش ارزش پول ، صرف اینکه طلبکار طلبی از ورشکسته داشته باشد کافی نیست ، بلکه باید شرایط مقرر در این ماده وجود داشته و توسط مرجع رسیدگی‌کننده احراز شود. به بیان ساده ، برای گرفتن خسارت کاهش ارزش پول ، باید ثابت شود: طلب، پول رایج بوده ، موعد پرداخت آن رسیده ، طلبکار آن را مطالبه کرده ، در این مدت ارزش پول طبق شاخص رسمی کاهش یافته ، و امکان پرداخت از اموال بدهکار وجود دارد. پس در ورشکستگی ، اگر بعد از پرداخت اصل بدهی‌ها مالی باقی بماند، طلبکارانی که این خسارت را خواسته‌اند، در صورت وجود این شرایط، می‌توانند آن را از اموال باقی‌مانده بگیرند. یادآوری 2 : منظور از خسارت ناشی از کاهش ارزش دین این است که به خاطر تورم و گذشت زمان، ارزش واقعی پولی که طلبکار باید بگیرد کمتر شده باشد. مواد مرتبط : ماده ۴۲۱ قانون تجارت مواد ۱۳، ۳۰، ۴۶ و ۴۷ قانون اداره تصفیه امور ورشکستگی ، ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی تست ۱ : کدام گزینه صحیح است؟ ۱) در ورشکستگی مطالبه خسارت کاهش ارزش دین مطلقاً ممنوع است. ۲) اداره تصفیه فقط حق پرداخت اصل دین را دارد حتی اگر دارایی اضافه باقی بماند. ۳) دیون مؤجل پس از صدور حکم ورشکستگی همچنان مؤجل باقی می‌ماند. ۴) در صورت باقی ماندن دارایی مازاد بر دیون، خسارت کاهش ارزش دین در صورت مطالبه بستانکار و احراز شرایط، از محل اموال باقی‌مانده قابل پرداخت است. گزینه 4 صحیح است. تست ۲ : تاجری در سال ۱۴۰۰ ورشکسته اعلام می‌شود. بستانکار «الف» طلب پولی حال‌شده دارد و آن را مطالبه کرده است. پس از انجام عملیات تصفیه در سال ۱۴۰۴، مشخص می‌شود ارزش اموال ورشکسته افزایش یافته و پس از پرداخت اصل دیون، دارایی مازادی باقی مانده است. بستانکار «الف» اکنون مطالبه خسارت ناشی از کاهش ارزش دین را مطرح می‌کند. کدام گزینه صحیح است؟ ۱) چون طلب بستانکار در جریان ورشکستگی تصدیق شده، دیگر امکان مطالبه خسارت کاهش ارزش دین وجود ندارد. ۲) صرف باقی ماندن دارایی مازاد برای پرداخت خسارت کافی است و نیازی به احراز شرایط ماده ۵۲۲ ق.آ.د.م نیست. ۳) در صورت مطالبه بستانکار و احراز شرایط ماده ۵۲۲ ق.آ.د.م، اداره تصفیه می‌تواند خسارت کاهش ارزش دین را از دارایی باقی‌مانده پس از پرداخت دیون محاسبه و پرداخت کند. ۴) خسارت کاهش ارزش دین باید قبل از پرداخت اصل دیون در فهرست مطالبات بستانکاران منظور شود پاسخ صحیح: گزینه ۳

June 20, 2026 4.8K