به تازگی مقاله ای توسط ناشرین ایرانی (فریبرز نریمانی پور، حبیب الله پیرنژاد، خدیجه مخدومی، هایده فیضی پور و زهرا نیازخانی) منتشر شده که به بررسی تأثیر یک اپلیکیشن درمانی (CBT صوتی) بر بهبود افسردگی بیماران همودیالیزی پرداخته است. این مقاله که در ژورنال معتبر BMC Psychology در Springer Nature منتشر شده است، حاصل یک پژوهش نوآورانه در دانشگاه علوم پزشکی ارومیه است که به یکی از چالشهای جدی بالینی در ایران پرداخته است . با توجه به آمار نگرانکننده بیش از ۶۰ درصدی افسردگی در میان بیماران همودیالیزی کشور و محدودیتهای درمانهای دارویی، محققان به سمت مداخلههای دیجیتال (mHealth) سوق پیدا کردهاند .
آنچه این تحقیق را برای جامعه علمی و پژوهشگران کشور جذاب میکند، مدل توسعه آن است که نشان میدهد چگونه میتوان فاصله بین ایده بالینی و محصول تکنولوژیک را به سرعت طی کرد. در این پژوهش، از پلتفرم اپتو (Appeto) به عنوان زیرساخت اصلی برای ساخت اپلیکیشن «دلوديالیز» (Delodializ) استفاده شده است.
کاربردهای کلیدی اپتو که در این مقاله علمی به آنها استناد شده است:
1. توسعه بدون کد (No-code Development): محققان در این مقاله تأکید کردهاند که ساخت اپلیکیشنهای سلامتمحور معمولاً فرآیندی هزینهبر و زمانبر است، اما استفاده از پلتفرمهای بدون کد مانند اپتو به تیم تحقیق اجازه داد بدون نیاز به دانش برنامهنویسی پیشرفته، مداخله درمانی خود را عملیاتی کنند.
2. امنیت و مدیریت دادههای حساس: با توجه به اهمیت حریم خصوصی در پژوهشهای پزشکی، این مقاله به قابلیت احراز هویت امن (Authentication) و پیروی اپتو از استانداردهای امنیتی بازارهای بینالمللی اشاره کرده است.
مدیریت محتوا و نقشهای کاربری (CMS): تیم تحقیق توانست با استفاده از پنل مدیریت اپتو، سطوح دسترسی مختلفی برای محقق، درمانگر و بیمار تعریف کند که برای کنترل روند مداخله بسیار حیاتی بود.
3. جمعآوری دادههای پژوهشی (Reporting Section): یکی از جذابترین بخشها برای دانشجویان، امکان پیادهسازی پرسشنامههای استاندارد (مانند BDI-SF) در اپلیکیشن بود که اجازه میداد بیماران وضعیت سلامت روان خود را مستقیماً گزارش کرده و محققان بازخورد آنی دریافت کنند.
4. تعامل درمانگر و بیمار: با استفاده از ماژولهای ارتباطی اپتو، امکان ارتباط غیرهمزمان (Asynchronous) بین بیمار و روانشناس فراهم شد که یکی از ارکان اصلی CBT در این مطالعه بود .
5. Native بودن و پایداری: محققان ذکر کردهاند که استفاده اپتو از فریمورک Flutter باعث شد اپلیکیشن بر روی دستگاههای مختلف بیماران به صورت بومی (Native) و با سرعت بالا اجرا شود .
*نتیجه درخشان برای محققان:* این مطالعه ثابت کرد که حتی در گروه هدف دشوار (بیماران مسن با تحصیلات ابتدایی)، اپلیکیشن ساخته شده با اپتو توانست نمره خیرهکننده ۷.۸۷ از ۹ را در شاخص کاربردپذیری (QUIS) کسب کند . این یعنی اساتید و دانشجویان میتوانند با اطمینان از این پلتفرم برای تبدیل طرحهای تحقیقاتی خود به ابزارهای بالینی واقعی و انتشار مقالات در تراز اول جهانی استفاده کنند .
📎 Link: https://link.springer.com/article/10.1186/s40359-025-03732-7
SpringerLink
Development and usability evaluation of an audio-based cognitive behavioral therapy mobile app for depression in hemodialysis patients
BMC Psychology - Hemodialysis patients (HDPs) often experience depression, which negatively impacts their treatment adherence and quality of life. Drug therapy for depression in HDPs is often...
August 1, 2026 97 2
