درقرن چهارده، جنبش سربداران در سبزوار علیه مأمور مالیات مغول شکل گرفت و به جمهوریای با هویت تشیع دوازدهامامی و باور به ظهور مهدی انجامید. آنان منتظر آمدن منجی بودند و اسبی سفید از دروازهها بیرون میگذاشتند. سرانجام سربداران در برابر تیمور تسلیم شدند. سید نعمتالله (نوربخش) خودشو مهدی معرفی کرد و قلعهای گرفت ولی سرکوب شد و پس از دستگیری و فرار، سرانجام در هرات به دست شاهرخ بازداشت و مجبور به انکار ادعاش شد در مقابل، نقشبندیان (صوفیان سنیگرا) در ماوراءالنهر به رهبری عبیدالله احرار با ثروت و نفوذ فراوان، در کشمکشهای جانشینی تیموریان نقشآفرینی کردن. احرار با حمایت از سلطان ابوسعید، قدرتو در سمرقند به دست گرفت. سربداران و نوربخشیان با شورش و آخرالزمانگرایی، و نقشبندیان با ثروت و حمایت از پادشاهان، سه الگوی جنبشهای شیعی-صوفی را پیش از صفویان نمایندگی میکنند. صفویان بعدها همه این ویژگیها را در راه رسیدن به قدرت ترکیب کردند
••• The Oxford Handbook of Iranian History •••
@AntonyFans21 From @Emamiyeh_128
