🕯️ کاخک؛ شهری که یک روز نابود شد و دوباره ساخته شد
9 شهریور 1347 را اگر فقط با عدد قربانیان به یاد بیاوریم، بخش مهمی از تاریخ کاخک را از دست دادهایم.
ساعت 14:17 زمین لرزید؛ زلزلهای حدود 7 ریشتر که کاخک و دشتبیاض را به یکی از بزرگترین کانونهای فاجعه در شرق ایران تبدیل کرد. پژوهشی که همان سال در مجله علمی Nature منتشر شد، نوشته است کاخک با جمعیتی بیش از 7 هزار نفر، بهتنهایی حدود یکسوم مجموع 12 تا 14 هزار قربانی برآوردشده را به خود اختصاص داده بود.
اما یک سند تاریخی، تصویری عجیبتر از وضعیت کاخک نشان میدهد:
📜 در شهریور همان سال، جمعیت کاخک بیش از 6700 نفر، تعداد خانوارها حدود 1350 خانوار و تعداد واحدهای مسکونی 950 واحد ثبت شده بود.
از این شهر، حدود 216 هزار مترمربع در بخش ویرانشده قرار گرفته بود و خسارت ساختمانهای مسکونی حدود 7 میلیون تومانِ آن زمان برآورد شده بود.
اما شاید کمتر کسی بداند که زلزله، فقط خانهها را با خاک یکسان نکرد؛ چهره آینده منطقه را هم تغییر داد.
مطالعات انجامشده پس از زلزله نشان میدهد در بازسازی، تلاش شد سکونتگاهها از گسل اصلی فاصله بگیرند و الگوی ساختوساز تغییر کند؛ خانههای جدید با مصالح مقاومتر، از جمله آجر و سازههای سیمانی، جای بخشی از خانههای سنتی را گرفتند. حتی شبکه راهها و منابع آب نیز در برنامه بازسازی مورد توجه قرار گرفت.
🎥 و یک سند تصویری بسیار ارزشمند هم از آن روزها باقی مانده است؛ فیلمی از کاخکِ چند روز پس از زلزله که در آن ویرانههای شهر، مردم در حال جستوجوی زیر آوار، امدادگران و حضور مسئولان در میان خرابهها دیده میشود.
جالبتر اینکه امامزاده سلطان محمدعابد(ع) نیز از آسیبهای زلزله در امان نماند و بعدها مورد بازسازی قرار گرفت.
کاخک امروز، فقط یک شهر قدیمی نیست؛
شهری است که بخش بزرگی از نسل گذشتهاش را در چند دقیقه از دست داد، اما از میان آوار دوباره ساخته شد.
شاید اگر دیوارهای خانههای قدیمی کاخک زبان داشتند، برای ما از آن بعدازظهر 9 شهریور بیشتر از هر کتاب تاریخی روایت میکردند...
🕯️ یاد همه جانباختگان زلزله 1347 کاخک، دشتبیاض و مناطق اطراف گرامی باد.
#کاخک #زلزله_کاخک #زلزله_1347 #دشت_بیاض #تاریخ_کاخک #گناباد
2
2August 31, 2026 585 2
