📘آسیب شناسی نظام تعرفه گذاری آب شرب و خدمات دفع فاضلاب کشور از دیدگاه نظارتی و تقنینی
نظام کنونی تعرفه گذاری آب و خدمات دفع فاضلاب کشور با چالش های قانونی، ساختاری و اجرایی قابل توجهی مواجه بوده که آن را از تحقق مطلوب اهداف کلان عدالت توزیعی، پایداری مالی و توسعه پایدار در بخش آب شرب بازداشته است.
یکی از عمده ترین چالش ها، فقدان شفافیت کافی بوده که در سطح مشترکین، به شکل ابهام در نحوه محاسبه قبوض و در موارد قابل توجهی نارضایتی آنها از فقدان ارائه گزارش شفاف و در سطح شرکت های آب و فاضلاب، به صورت نقص در شفافیت درآمدهای جاری و سرمایه ای و هزینه کرد آنها نمود پیدا می کند. این سطوح از ابهام، می تواند علاوه بر تأثیر بر رفتارهای مصرفی مشترکین، اعتماد عمومی را تضعیف کرده و فضایی برای اعمال سلیقه ای قوانین و مقررات فراهم کند. از منظر حکمرانی، سیاستگذاری و اجرای مؤثر قوانین مرتبط با تعرفه ها، با موانعی همچون ابهام در تفکیک درآمدهای عملیاتی و سرمایه ای، تفاسیر سلیقه ای از سقف تعرفه ها، کاستی های نظارتی بر شرکت های آب و فاضلاب استانی و دشواری در هدفمندسازی یارانه ها برای حمایت از گروه های آسیب پذیر مواجه است. برای خروج از این وضعیت، راه حل های پیشنهادی عمدتاً معطوف به اهتمام به اصلاح ساختاری نظام تعرفه گذاری آب و خدمات دفع فاضلاب کشور با تکیه بر پایش دقیق بُعد خانوارها، حمایت هدفمند، واقعی و مستقیم از اقشار آسیب پذیر، ایجاد نظام تنظیم گری مستقل، حسابداری و حسابرسی شفاف برای شرکت های آب و فاضلاب و هزینه کرد شفاف درآمدهای حاصل از فروش بالاتر از الگو به اقشار مرفه در مواردی مانند کاهش آب به حساب نیامده، توسعه زیرساخت و حمایت از خانوارهای کم درآمد است.