اختلال کمتوجهی–بیشفعالی (ADHD) :
یکی از شایعترین اختلالات عصبرشدی دوران کودکی و نوجوانی است که با الگوهای پایدار کمتوجهی، بیشفعالی و تکانشگری مشخص میشود و بهطور معناداری عملکرد کودک را در محیطهای مدرسه، خانه و اجتماع مختل میکند. شیوع ADHD در کودکان ۴ تا ۱۷ سال در ایالات متحده حدود ۸٫۸ تا ۱۱ درصد گزارش شده است و این اختلال اغلب بهعنوان یک بیماری مزمن دوران کودکی شناخته میشود که میتواند تا بزرگسالی ادامه یابد. کودکان مبتلا به ADHD معمولاً با مشکلات تحصیلی، آسیبپذیری بیشتر در برابر حوادث، نیازهای درمانی گستردهتر و نرخ بالای همبودی با سایر اختلالات روانپزشکی از جمله اختلال نافرمانی مقابلهای، اختلال سلوک، اضطراب، افسردگی، اختلال دوقطبی و مشکلات یادگیری مواجه هستند.
از نظر عصبزیستی، ADHD با کاهش فعالیت دوپامین و اختلال در عملکرد نواحی مرتبط با توجه و کنترل اجرایی مغز همراه است. شواهد تصویربرداری عصبی نشان میدهد که نواحی پیشپیشانی، قشر سینگولیت قدامی، و همچنین ساختارهایی مانند عقدههای قاعدهای، مخچه و جسم پینهای در کودکان مبتلا به ADHD عملکرد متفاوتی نسبت به همسالان سالم دارند. این تفاوتها منجر به نقص در فرآیندهای شناختی کلیدی مانند برنامهریزی، حل مسئله، بازداری پاسخ، توجه پایدار و حافظه کاری میشود که مستقیماً بر عملکرد روزمره کودک اثر میگذارد.
پیامدهای عملکردی ADHD بسیار گسترده است و حوزههای مختلف فعالیت و مشارکت را در بر میگیرد. کودکان مبتلا اغلب در مهارتهای حرکتی درشت و ظریف، دستخط، انجام فعالیتهای روزمره زندگی (ADLs)، پردازش حسی، تنظیم هیجانی و تعاملات اجتماعی با چالش روبهرو هستند. مشکلات اجتماعی از پیامدهای برجسته ADHD محسوب میشود؛ بهطوری که این کودکان نسبت به همسالان خود دوستان کمتری دارند، کیفیت روابط اجتماعی پایینتری را تجربه میکنند و در معرض طرد اجتماعی قرار میگیرند. این دشواریهای اجتماعی در صورت تداوم میتواند پیامدهای منفی بلندمدتی در نوجوانی و بزرگسالی به همراه داشته باشد.
#ADHD
@USWR_Scientific
December 31, 2025 331 2
