🪼چطور یک عروس دریایی، به دانشمندان اجازه داد سلول زنده را ببینند؟
در دهه ۱۹۶۰، Osamu Shimomura در حال بررسی عروس دریایی Aequorea victoria بود که متوجه شد مادهای از بدن این جانور، نور تولید میکند. او ترکیبی به نام aequorin را شناسایی کرد که در حضور کلسیم نور آبی ایجاد میکرد؛ اما یک سؤال باقی مانده بود: پس نور سبز عروس دریایی از کجا میآید؟
پژوهشها نشان دادند پروتئین دیگری به نام GFP یا Green Fluorescent Protein در این فرایند نقش دارد. GFP میتوانست نور را جذب کند و آن را به نور سبز تبدیل کند.
اما بخش شگفتانگیز داستان بعدا اتفاق افتاد.
دانشمندان متوجه شدند میتوانند ژن GFP را به سلولهای دیگر منتقل کنند و از آن بهعنوان یک نشانگر فلورسنت استفاده کنند؛ یعنی پروتئینی که به پژوهشگر اجازه میدهد جایگاه یا فعالیت یک پروتئین و فرایندهای سلولی را در سلول زنده دنبال کند.
به این ترتیب، چیزی که از مطالعه یک موجود دریایی شروع شده بود، تبدیل شد به ابزاری برای مشاهده فرایندهای پنهان درون سلولها؛ از بیان ژن و حرکت پروتئینها گرفته تا مطالعه سرطان و عملکرد سلولی.
گاهی یک کشف بزرگ با ساختن یک ابزار جدید شروع نمیشود؛ با پرسیدن این سؤال شروع میشود که «این نور از کجا میآید؟»