سناریوی ۳۰ دقیقه نخست پس از زلزله ۷ ریشتری تهران؛ دقایقی که سرنوشت شهر را تعیین میکنند
دکتر مهدی زارع، استاد پژوهشکده بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله:
زلزلهای با بزرگای ۷ در هسته مرکزی تهران، سناریوی فاجعهباری است. به دلیل نزدیکی به کانون، امواج مخرب همزمان با امواج اولیه میرسند و تنها چند ثانیه فرصت هشدار باقی میماند.
۳۰ دقیقه ابتدایی بحرانیترین بازه برای نجات جانهاست؛ زمان طلایی که در آن باید اقدامات خودکار، غیرمتمرکز و مبتنی بر پروتکلهای از پیش تعیینشده انجام شود، زیرا زمان برای هماهنگی متمرکز وجود ندارد.
پنج مرحله حیاتی: ۱ تا ۳ ثانیه (تشخیص موج P)، ۳ تا ۶۰ ثانیه (قطع گاز، برق و توقف مترو)، ۲ تا ۵ دقیقه (تخمین تلفات)، ۵ تا ۱۵ دقیقه (مسیریابی پویا و شناسایی مسیرهای نجات)، ۱۵ تا ۳۰ دقیقه (صدور اطلاعیههای خودکار رسانهای و هشدارهای محلی).
وزارت نیرو و نفت باید گاز و برق را قطع کنند؛ وزارت بهداشت وضعیت قرمز اعلام کند؛ مترو قطارها را در ایستگاه متوقف و مسافران را تخلیه کند.
پلیس راهور باید کریدورهای امدادی را باز نگه دارد و فراجا امنیت مراکز حیاتی را تأمین کند. هلالاحمر و گروههای محلی طرح دوام در دقایق نخست نقش اصلی را ایفا میکنند.
بزرگترین چالش، فلج ارتباطی ناشی از قطع آنتنها و ترافیک سنگین تماسهاست. تمام اقدامات باید بر پایه «پروتکلهای کور» انجام شوند؛ هر نهاد بدون منتظر ماندن برای دستور، بر اساس وظیفه از پیش تمرینشده وارد عمل شود.