صلوات‌نامه»؛ روایتی از ایمان، فرهنگ و وحدت در نغمه‌های تالش در گستره… — توالش — TG.ME

Forwarded fromHRHRT

«صلوات‌نامه»؛ روایتی از ایمان، فرهنگ و وحدت در نغمه‌های تالش در گستره فرهنگ غنی و دیرپای تالش، آیین‌هایی وجود دارند که موسیقی در آن‌ها تنها یک نغمه نیست؛ بلکه زبانِ ایمان، حافظه جمعی و روایتگر پیوند ناگسستنی مردم با باورها و سنت‌های نیاکانشان است. «صلوات‌نامه» یکی از همین روایت‌های ماندگار است؛ اثری که از دل آیین مولودی‌خوانی مردم اهل سنت تالش برخاسته و با نگاهی هنرمندانه، بخشی از این میراث معنوی را از فضای سنتی و شفاهی به قالب یک اثر موسیقایی معاصر آورده است. مولودی‌خوانی در میان مردم تالش، به‌ویژه در شهرستان‌های تالش و رضوانشهر و مناطق پیرامون، از آیین‌های دیرینه‌ای است که در ایام ولادت باسعادت حضرت محمد مصطفی(ص)، هفته وحدت و همچنین ایام فرخنده مبعث پیامبر عظیم‌الشأن اسلام برگزار می‌شود. این مجالس، در مساجد و محافل مردمی، با خیرات و پذیرایی از حاضران همراه است و مردم، فارغ از سن و جنسیت، در فضایی سرشار از معنویت، به مدح و منقبت پیامبر رحمت(ص) می‌پردازند. در این آیین، یک مولودی‌خوان، نغمه‌های مذهبی و اشعار آیینی را آغاز می‌کند و جمع حاضر نیز با او هم‌صدا و هم‌نوا می‌شود؛ گویی یک صدا از دل‌های بسیار برمی‌خیزد. در برخی مناطق، از جمله اسالم، نوای دف نیز به این آوازهای آیینی می‌پیوندد و شور و حال ویژه‌ای به مجلس می‌بخشد؛ ترکیبی از آواز، ساز، ذکر و همخوانی که فضایی روحانی، پرشور و عمیقاً عرفانی پدید می‌آورد. «صلوات‌نامه» حاصل دلبستگی و تأثیرپذیری حامد رضوان‌طلب، خواننده و پژوهشگر موسیقی تالش، از همین نغمه‌های آیینی است. او این آوازها و مولودی‌خوانی‌های زیبا را از زبان و اجرای دوستان خواننده اهل سنت خود شنید و زیبایی، معنویت و حال‌وهوای عرفانی این نغمه‌ها چنان بر او تأثیر گذاشت که بر آن شد تا این میراث ارزشمند را در قالب یک اثر استودیویی بازآفرینی و ثبت کند. این اقدام، افزون بر دغدغه حفظ و معرفی بخشی از میراث موسیقایی و آیینی تالش، با نگاهی به تقویت وحدت، همدلی و برادری میان مردم تالش شکل گرفت؛ تلاشی برای آنکه این نغمه‌های زیبا از محدوده مجالس و محافل سنتی فراتر رفته و به گوش مخاطبان بیشتری برسد. این اثر با آهنگسازی و همراهی استاد علیرضا صنعتی، از موسیقیدانان مطرح کشور و هنرمند اهل کرمانشاه، شکل گرفته است؛ همکاری‌ای که در آن، موسیقی بومی تالش با نگاه حرفه‌ای و تجربه موسیقایی معاصر درآمیخته تا صدایی اصیل و در عین حال شنیدنی برای مخاطب امروز خلق شود. از «دَستون» تا صلوات‌نامه؛ پیوند شعر، خاطره و ایمان یکی از جلوه‌های ارزشمند این اثر، آواز دوبیتی آغازین «دَستون» است؛ شعری برگرفته از سروده‌های مرحوم سیدمحمود شرفی، روحانی برجسته و از چهره‌های شناخته‌شده مذهبی شهرستان تالش. حضور این شعر در ابتدای اثر، تنها یک انتخاب ادبی نیست؛ بلکه ادای احترامی است به میراث معنوی و ادبی منطقه و یادآور نقش عالمان و بزرگان دینی در حفظ و انتقال ادبیات آیینی و شفاهی مردم تالش. بدین‌گونه، صدای گذشته در کنار موسیقی امروز قرار می‌گیرد و بخشی از حافظه فرهنگی این سرزمین، در قالبی تازه به نسل امروز سپرده می‌شود. در شکل‌گیری این اثر، همراهی هنرمندان ارزشمند منطقه نیز نقشی مهم داشته است. عادل محمدپور، خواننده، و استاد کوهان شمامی، نوازنده ساز بومی نی تالشی «لَله»، با ارائه شعر و ملودی و همراهی هنری خود، سهمی ارزشمند در شکل‌گیری این اثر داشته‌اند؛ هنرمندانی که شناخت و پیوند عمیقشان با موسیقی و فرهنگ منطقه، به اثر رنگ و بوی اصیل تالش بخشیده است. تصویر نیز در ادامه این روایت، جایگاه خود را یافته است. ساخت و تولید کلیپ «صلوات‌نامه» توسط کاووس پوراخگر انجام شده و این اثر تصویری در برنامه «روشن‌آو» نیز به نمایش درآمده است تا این روایت موسیقایی، از قاب تصویر نیز با مخاطبان همراه شود. صلوات‌نامه؛ نغمه‌ای برای وحدت «صلوات‌نامه» را می‌توان بیش از یک قطعه موسیقی دانست؛ این اثر تلاشی است برای ثبت بخشی از میراث شفاهی و آیینی مردم تالش؛ میراثی که در طول نسل‌ها، در مساجد، خانه‌ها و محافل مردمی سینه‌به‌سینه منتقل شده و امروز در قالبی تازه، به گوش مخاطبان می‌رسد. این اثر، روایت پیوند موسیقی و معنویت، سنت و امروز، فرهنگ بومی و هنر معاصر است؛ روایتی که در مرکز آن، عشق و ارادت به پیامبر گرامی اسلام(ص) و پیام بلند وحدت و برادری قرار دارد. در سرزمینی که فرهنگش از کنار هم قرار گرفتن صداها، گویش‌ها، نغمه‌ها و آیین‌های گوناگون شکل گرفته است، «صلوات‌نامه» می‌کوشد صدایی باشد برای همدلی؛ صدایی که از تالش برمی‌خیزد و با پیام محبت، ایمان و وحدت، مخاطبان خود را همراه می‌کند. شاید راز ماندگاری چنین آثاری در همین باشد؛ آن‌جا که موسیقی، از مرز صدا فراتر می‌رود و به حافظه یک مردم تبدیل می‌شود.