آن سوی مازاد تجاری یک تریلیون دلاری
اگر صادرات نفتی ایران خیلی بالا برود احتمالا کسانی به درستی نگران می شوند که این لزوما خبر خوبی نیست و وابستگی به عایدات نفت می تواند در آینده ثبات اقتصادی را به خطر بیندازد؛ به جای نفت بگذارید کل صادرات و به جای ایران هم بگذارید چین؛ همچنان جای نگرانی هست! اما چرا؟
چین در ۱۱ ماه اول امسایل بیش از ۱ تریلیون دلار مازاد تجاری کالایی که عدد غریبی است؛ یادمان باشد که تعداد کشورهای جهان که کل اقتصادشان بیش از 1 تریلیون دلار است به 20 هم نمی رسد! ماجرای جنگ تعرفه ها و رقابت تجاری چین و امریکا را هم که اضافه کنید عظمت این رقم بیشتر مشخص می شود
اما این عدد را باید با دقت بیشتری تحیل کرد و نتایج غریب از آن نگرفت: نخست آنکه عدد ۱ تریلیون فقط مربوط به کالاها ست و خدمات را به حساب نیاورده؛ با توجه به کسری مبادلات حوزه خدمت باید حدود 180 میلیارد را از آن کسر کنید؛ بحث معاملات شرکتهای چندملیتی داخل مناطق آزاد چین هم هست که عدد تراز کالایی را فربه تر کرده است.
دوم، اگر به جای مازاد کالا به شاخص دقیقتر یعنی مازاد حساب جاری نگاه کنیم عدد به حدود ۶۵۰ میلیارد دلار می رسد که حدود 3 تا 4 درصد کل اقتصد چینی هاست و اگر این نسبت مازاد تجاری به کل اقتصاد را در نظر بگیریم ۴۵ کشور عملکرد بهتری از چین دارند که 8 تا از آنها در اتحادیه اروپا هستند.
سوم، اروپایی ابراز نگرانی کرده اند که این برتری چینی ها باعث مشکلات زیادی می شود ولی مشکل اصلی اروپا چین نیست، اینست که بنیه صنعت داخلی آن ضعیف شده و رقابت پذیر نیست؛ شرکتهای اروپایی از پس رقبت با خودروسازان و تولیدکنندگان الکترونیک چین بر نمی آیند حتی اگر مازاد تجاری چین صفر شود، مشکل رقابتپذیری اروپا همچنان باقی است.
چهارم؛ چین پولش را در بالش نمی گذارد بلکه دارایی خارجی اعم از اوراق قرضه و سهام میخرد یا وام می دهد و شرکت در بیرون از چین تاسیس می کند؛ به زبان ساده چین امروز کالا میفروشد ولی در عوض حق دریافت کالا و عایدات در آینده را می خرد.
پنجم، پیشتر مازاد چین خطرناک بود ولی الان جای نگرانی نیست؛ یعنی چه؟ بعد از بحران مالی ۲۰۰۸ کل دنیا با کمبود تقاضا روبهرو بود و مردم و دولتها کمتر خرج میکردند و نرخ بهره نزدیک صفر بود و صادرات زیاد چین در عمل تقاضا را از بقیه کشورها میمکید و به ضرر بقیه عمل می کرد ولی امروز اوضاع خیلی متفاوت است و اقتصاد جهان امروز میتواند مازاد تولید چین را راحتتر جذب کند.
ششم و مهمتر از همه این مازاد بیشتر مشکل خود چین است؛ چین تنها اقتصاد بزرگ دنیاست که تورمش بهطور نگرانکنندهای پایین است؛ بازار مسکنش دچار رکود است و رشد اشتغال هم پایین آمده و وضعیت اعتماد مصرفکنندهها هم تعریفی ندارد. رشد اقتصاد چین وابسته به صادرات است نه مصرف داخلی و این چیز خطرناکی است؛ زیرا اگر جنگ تجاری به اروپا کشیده شود یا اقتصاد جهانی مثلاً بهدلیل ترکیدن حباب هوش مصنوعی ضعیف شود، چین به مشکل می خورد! چین مجبور میشود با بسته های مشوق بودجه ای سراغ تحریک تقاضای داخلی برود که هرچه دیرتر شود هزینه بیشتری خواهد داشت. الله اعلم.
http://bit.ly/4j19Crq
کانال راهبرد/امیرحسین خالقی
@RahbordChannel
حمایت از راهبرد:
https://bit.ly/2Hja5HY
The Economist
Don’t fear China’s trillion-dollar trade surplus
It is a problem not for the rest of the world, but for China
40
20
2
1December 15, 2025 13.1K 4 83
