تصور کنید سالها فقط برای گرفتن یه پاداش کوچیک توی یه بازی موبایلی، از محیط اطرافتون فیلم و اسکن گرفتید؛ حالا معلوم شده همون دادهها پای یک فناوری ناوبری پهپادی به میدون باز کرده.
بازی Pokémon Go در آپدیت سال ۲۰۲۱، قابلیتی به اسم AR Scan معرفی کرد که از کاربران میخواست در ازای پاداش درونبازی، از مکانهای واقعی فیلم بگیرن و اسکن آپلود کنن (با opt-in داوطلبانه). شرکت Niantic این اسکنها رو جمعآوری کرد و بعداً، قبل از فروش بخش گیمینگش در ۲۰۲۵، ازشون برای آموزش مدلهای مکانی هوش مصنوعی استفاده کرد.
شرکت Niantic Spatial (اسپینآف Niantic) در دسامبر ۲۰۲۵ با شرکت Vantor، فعال در نرمافزار تشخیص فضایی برای پهپادها، از جمله پهپادهای نظامی، وارد همکاری شد. هدف این همکاری: ناوبری دقیق در محیطهایی که GPS در دسترس نیست یا دچار jamming و spoofing شده. همین دادههای اسکنشده، پایه سیستم Visual Positioning System (VPS) این شرکت رو ساختن.
اینجا باید دقیق بود و دچار اغراق نشیم. آنچه مستند شده:
۱. دادههای اسکن Pokémon Go در آموزش مدلهای پایه (foundation models) Niantic Spatial نقش داشتن.
۲. همچنین Niantic Spatial با شرکت دفاعی Vantor همکاری داره.
۳. این همکاری برای ناوبری در شرایط اختلال GPS طراحی شده.
هر دو شرکت تأکید کردن که دادههای خام بازی مستقیماً به Vantor منتقل نشده، و خود Vantor هم از پاسخ صریح به میزان اتکای سامانه نظامی به این دادهها خودداری کرده.
این پرونده یک نمونه از یک نگرانی بزرگتره: استفاده از دادههای غیرنظامی برای اهداف نظامی. به قول Tom Sulston از Digital Rights Watch، اکثر مردم متن طولانی Terms of Service رو نمیخونن و همین باعث میشه کاربر، بهجای «مشتری»، تبدیل به «محصولی برای فروش» بشه. دکتر Rob Nicholls از دانشگاه Sydney هم میگه این فقط نوک کوه یخه؛ همونطور که قبلاً دادههای Strava برای شناسایی موقعیت پایگاههای نظامی استفاده شد.



