✍ नोट्स Katta 📑: post #11609 — TG.ME

✍ नोट्स Katta 📑✏️ पंचायत राज व्यवस्था शॉर्ट नोट्स ➡️ ७३ वी व ७४ वी घटनादुरुस्ती महत्त्वाचे मुद्दे: ​✅ पंचायत राज संबंधी महत्त्वाच्या राष्ट्रीय समित्या :- 🤩 ​बलवंतराय मेहता समिती (१९५७): त्रिस्तरीय पंचायत राज व्यवस्थेची शिफारस (ग्राम, ब्लॉक, जिल्हा स्तर). 🤩 ​अशोक मेहता…
✅ पंचायत राज शॉर्ट नोट्स

🎯 ७३ वी घटनादुरुस्ती कायदा, १९९२ (ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य)

🤩 ​लागू दिनांक: २४ एप्रिल १९९३ (२४ एप्रिल हा 'राष्ट्रीय पंचायत राज दिन' म्हणून साजरा केला जातो).

🤩 ​घटनेतील बदल: नवीन भाग ९ जोडला (शीर्षक: 'पंचायती'), कलम २४३ ते २४३-O समाविष्ट केले आणि ११ वे परिशिष्ट (एकूण २९ विषय) जोडले.

✅ प्रमुख उप-कलमे:

🤩 ​कलम २४३-A: ग्रामसभेची व्याख्या, अधिकार व कार्ये.

🤩 ​कलम २४३-B: पंचायतींची त्रिस्तरीय स्थापना (२० लाखांपेक्षा कमी लोकसंख्या असलेल्या राज्यांत मध्यम स्तर ऐच्छिक).

🤩 ​कलम २४३-C: पंचायतींची रचना.

🤩 ​कलम २४३-D: जागांचे आरक्षण (SC/ST साठी लोकसंख्येच्या प्रमाणात; महिलांसाठी किमान १/३ आरक्षण, महाराष्ट्रात ५०% आरक्षण).

🤩 ​कलम २४३-E: पंचायतींचा कार्यकाळ (५ वर्षे निश्चित; मुदत संपण्यापूर्वी किंवा विसर्जित झाल्यास ६ महिन्यांच्या आत निवडणुका घेणे बंधनकारक).

🤩 ​कलम २४३-F: सदस्यत्वासाठी अपात्रता (निवडणूक लढवण्यासाठी किमान वय २१ वर्षे आवश्यक).

🤩 ​कलम २४३-G: पंचायतींचे अधिकार, प्राधिकार व जबाबदाऱ्या (११ व्या परिशिष्टातील २९ विषय).

🤩 ​कलम २४३-H: कर आकारणीचे अधिकार आणि निधी संकलन.

🤩 ​कलम २४३-I: राज्य वित्त आयोग (State Finance Commission) - दर ५ वर्षांनी राज्यपालांमार्फत स्थापना.

🤩 ​कलम २४३-K: राज्य निवडणूक आयोग (State Election Commission) - स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांचे संचालन.

✏️ महत्वाची माहिती आहे,
Save
🤳 करा, मित्रांना पाठवा📨

#Notes #Polity
▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬
📱 जॉईन @Notes_Katta
📱 जॉईन @Notes_Katta
▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬
📱 नोट्स कट्टा 𝗢𝗳𝗳𝗶𝗰𝗶𝗮𝗹 𝗪𝗵𝗮𝘁𝘀𝗮𝗽𝗽⤵️
https://whatsapp.com/channel/0029VaYnV8C8V0tqyAVBpT10

  
👍             🖨️              🤳
   ˡᶦᵏᵉ             ˢᵃᵛᵉ             ˢʰᵃʳᵉ
❤4🔥2
August 26, 2026 2.3K 31