ورای روایت (قسمت هشتم)
اگر هدف، ایران نباشد؛ «امکانِ ایران» باشد چه؟
آزاده مدنی
در میانه جنگ ایران، اسرائیل و آمریکا، یکی از خطرناکترین خطاها این است که جنگ را فقط در قاب موشک، پهپاد و اهداف نظامی ببینیم.
در مصاحبه مهرداد فرهمند و یاسر میردامادی، یک مفهوم کلیدی مطرح میشود که زاویه نگاه را تغییر میدهد: «شهرکشی» (Urbicide)؛ یعنی نابودی آن چیزی که امکان زندگی جمعی یک جامعه را فراهم میکند.
ماجرا فقط تخریب ساختمان نیست.
وقتی دانشگاه، مدرسه، بیمارستان، شبکه آب و برق، زیرساخت انرژی، مراکز علمی، آرشیوها، موزهها و رسانهها آسیب میبینند، فقط چند ساختمان از بین نرفتهاند؛ بخشی از ظرفیت یک جامعه برای ادامهدادن، دانستن، یادآوری و بازسازی آینده هدف قرار گرفته است.
از اینجا مفاهیمی مانند مدرسهکشی، معرفتکشی و خبرنگارکشی معنا پیدا میکنند.
اما بخش مهمتر بحث، جایی است که یک خطای شناختی را به چالش میکشد:
مخالفت با حکومت، به معنای موافقت با نابودی ایران نیست.
نیروگاه، دانشگاه، بیمارستان، پالایشگاه و شبکه آب، «زیرساخت حکومت» نیستند؛ بخشی از زیرساخت زندگی مردم و ظرفیت تمدنی ایران هستند.
ممکن است کسی با جمهوری اسلامی مخالف باشد و همزمان با تمام توان از ایران، مردم ایران و امکان بازسازی آینده آن دفاع کند. این دو نهتنها متناقض نیستند، بلکه در شرایط جنگی باید از یکدیگر تفکیک شوند.
در مصاحبه، این بحث به مفاهیم بزرگتری مانند «غزهسازی ایران»، راهبردهای منطقهای اسرائیل، تضعیف رقبای بالقوه و در نهایت «دفاع شناختی» میرسد؛ یعنی توانایی تشخیص اینکه در یک جنگ، چه چیزی واقعاً هدف قرار گرفته و چه روایتهایی قرار است در ذهن ما ساخته شود.
و شاید مهمترین پرسش همین باشد:
اگر جنگ فقط برای گرفتن زمین نباشد، بلکه برای از بین بردن امکانِ بازسازی یک جامعه باشد، آنوقت ما دقیقاً از چه چیزی باید دفاع کنیم؟
از مرزها؟
از شهرها؟
از زیرساختها؟
از حافظه تاریخی؟
یا از توانایی یک ملت برای اینکه بعد از جنگ، هنوز بتواند خودش را دوباره بسازد؟
این مصاحبه را بهتر است کامل دید یا شنید و به خلاصه آن اکتفا نکرد؛ چون اهمیت آن فقط در پاسخهایی که میدهد نیست، بلکه در زنجیرهای از مفاهیم و پرسشهایی است که کنار هم قرار میدهد و وادارمان میکند جنگ جاری را از زاویهای متفاوت ببینیم.
گاهی در جنگ، آنچه باید حفظ شود فقط آنچه امروز داریم نیست؛
امکانِ ساختن فردای ماست.
لینک مصاحبه:
https://www.youtube.com/watch?v=Whu48dAlwuA
🌀| @MarpichChannel
YouTube
غزهسازی ایران: طرحی اسرائیلی
«غزهسازی ایران: طرحی اسرائیلی» ارائهی یاسر میردامادی در سمینار آنلاین «دفاع از میهن، ملاحظات میانهی جنگ»، برگزارشده از سوی شبکهی خبری «نیماد»، به تاریخ یکشنبه ۱۲ آوریل ۲۰۲۶، با اجرای مهرداد فرهمند.
فهرست گفتار:
00:00 مقدمهی مهرداد فرهمند
آغاز بحث:…
2August 21, 2026 145 1 2
