🔴گزارش کارگاه آموزشی «استحکامات دفاعی مازندران»
روز دوشنبه ۲۲ تیرماه ۱۴۰۵، کارگاه آموزشی «استحکامات دفاعی مازندران» با برنامه ریزی کمیته آموزش انجمن صنفی و حرفهای راهنمایان گردشگری استان مازندران و همکاری مؤسسه آموزشی آوا پارسه، با حضور تعداد کثیری از همکاران راهنمای گردشگری بهصورت حضوری و آنلاین، طی ساعت ۱۵ الی ۱۷ عصر، در سالن جلسات ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان مازندران برگزار گردید.
سخنران برنامه، دکتر سامان سورتیجی،ضمن پرداختن به سوابق علمی، پژوهشی و کاوشهای باستانشناسی قلعههای مازندران، با تشریح ساختار و کارکرد استحکامات دفاعی ایران، به معرفی انواع قلعههای باستانی در مازندران پرداختند.
دکتر سورتیجی،ضمن تقسیم بندی قلعهها به دو گروه اصلی کوهستانی و جلگهای (شهری) ، توضیحاتی در خصوص نقش اقلیم بر ساختار قلعه ها نیز ارائه نمودند و اظهار داشتند قلعههای کوهستانی متناسب با عوارض طبیعی ساخته میشدند، در حالی که قلعههای جلگهای از هندسهای منظم برخوردار بودند که متأسفانه بسیاری از آنها در مازندران بر اثر توسعه شهرها و گسترش اراضی کشاورزی از میان رفتهاند.
در ادامه، نمونههایی از استحکامات شاخص ایران، از جمله نارینقلعه میبد و قلعه بمپور معرفی شد و سپس به پیشینهٔ بیش از ۱۳۰ سال پژوهش و کاوش در قلعههای تاریخی مازندران پرداخته شد.
از دیگر محورهای این کارگاه، بررسی چگونگی تأمین آب در قلعهها بود. دکتر سورتیجی با اشاره به دغدغهٔ همیشگی ساکنان دژها در زمینهٔ دسترسی به آب، نمونههایی همچون حوضهای ذخیرهٔ آب در کیجا قلعه امره و مسیرهای زیرزمینی انتقال آب در قلعه گردکوه دامغان را معرفی کردند و تأکید داشتند که دو دغدغهٔ اصلی معماران قلعهها، دفاع و تأمین آب و آذوقه بوده است.
در این نشست، تعدادی از مهمترین استحکامات دفاعی مازندران از جمله طاق اسپهبد خورشید، رواتسر، قلعه مازیار (چلدر)، قلعه ملک بهمن شاه (شاهاندشت)، برج سی آمل، آسیابسر بهشهر، حسنبور سرخکلا، اولاد ورسک، قلعه گردن تنکابن، قلعه بلده و قلعه مارکو رامسر معرفی شدند. همچنین بخش ویژهای از کارگاه به معرفی و بررسی قلعه کنگلو سوادکوه و یافتههای ارزشمند آن، از جمله گور چهارچینو متعلق به دورهٔ ساسانی، اختصاص یافت و دربارهٔ جایگاه این اثر در شناخت فرهنگ، باورهای دینی و احترام ایرانیان باستان به طبیعت توضیحات جامعی ارائه شد.
در ادامه، جناب آقای دانشزاده، معاون ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان مازندران، ضمن قدردانی از حضور راهنمایان گردشگری، استاد کارگاه و برگزارکنندگان، بر ضرورت حفاظت از میراث طبیعی و تاریخی استان، بهویژه چشمههای سورت و اسکلیم سوادکوه تأکید کردند.
در پایان جلسه، آقای بهنام موسوی، رئیس انجمن صنفی و حرفهای راهنمایان گردشگری استان مازندران، ضمن قدردانی از حضور اعضا، از تلاشهای کمیته آموزش، مؤسسه آموزشی آوا پارسه و تمامی دستاندرکاران برگزاری این دورهٔ آموزشی تشکر کردند.
در پایان مراسم، به پاس سالها تلاش علمی و پژوهشی دکتر سامان سورتیجی در حوزهٔ باستانشناسی و مطالعات استحکامات دفاعی ایران، لوح سپاس و هدیهای با هدف حمایت از صنایعدستی و هنرهای بومی مازندران تقدیم گردید.
همچنین انجمن راهنمایان از معاونت گردشگری ،روابط عمومی و حراست ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان مازندران، بابت همکاری، هماهنگی و در اختیار قرار دادن سالن جلسات برای برگزاری این برنامهٔ آموزشی، و همچنین ازجناب آقای گرایلی مدیریت محترم مؤسسه گردشگری آوا پارسه برای حمایت و صدور گواهی این کارگاه آموزشی، و جناب آقای مهندس جعفری برای بستر آنلاین صمیمانه قدردانی مینماید.
این برنامهٔ آموزشی با بازدید جمعی از راهنمایان گردشگری استان از جاذبه های اطراف رودخانه تجن در جنوب شهر ساری به پایان رسید.
✅️ امیدواریم که شناخت عمیقتر از استحکامات تاریخی مازندران، گامی مؤثر در معرفی، حفاظت و پاسداری از میراث ارزشمند این سرزمین و روایت صحیح تاریخ آن برای نسلهای آینده باشد.
🔰 انجمن صنفی و حرفهای راهنمایان گردشگری استان مازندران
🔰#انجمن_صنفی_و_حرفه_ای_راهنمایان_گردشگری_استان_مازندران
🔺 http://T.me/MAZTGA
🔺 http://instagram.com/maztga
🔺 http://maztga.org
July 19, 2026 435 2
