تفکیک «استخراج»، «محصول قابل فروش» و «فروش واقعی» یکی از محورهای اصلی… — کیهان معدنی — TG.ME

🔹تفکیک «استخراج»، «محصول قابل فروش» و «فروش واقعی» یکی از محورهای اصلی پیشنهاد خانه معدن خراسان جنوبی، تفکیک میان سه مفهوم ماده استخراج‌شده، محصول قابل فروش و محصول واقعاً فروخته‌شده است. 📍در این نامه تصریح شده که در بسیاری از معادن، به‌ویژه سنگ‌های تزئینی، بنتونیت و سایر کانی‌های صنعتی، تمام ماده استخراجی از کیفیت، عیار، مشخصات فنی و قابلیت فروش یکسان برخوردار نیست. برای نمونه، در معادن سنگ تزئینی، تولید کوپ سالم و بازارپسند با تولید سنگ‌های شکسته، قطعات نامنظم و محصولات درجات پایین‌تر همراه است؛ بنابراین تعمیم قیمت کوپ مرغوب به کل استخراج می‌تواند موجب بیش‌برآورد ارزش متوسط ماده معدنی در سر معدن شود. وضعیت مشابهی نیز در معادن بنتونیت وجود دارد که مواد استخراجی با درجات کیفی متفاوت، ارزش اقتصادی و قابلیت فروش یکسانی ندارند. 🔹پیشنهاد فرمول ۲۰/۸۰ برای سنگ‌های تزئینی و بنتونیت خانه معدن خراسان جنوبی برای سال ۱۴۰۴ و به‌عنوان یک راهکار موقت و اجرایی پیشنهاد کرده است که در سنگ‌های تزئینی، حداکثر ۲۰ درصد کل تولید به‌عنوان محصول اصلی و فروش‌پذیر و ۸۰ درصد به‌عنوان محصولات درجات پایین‌تر و کم‌ارزش در نظر گرفته شود. 📍بر این اساس، بهای متوسط سر معدن از مجموع «۲۰ درصد بهای محصول اصلی» و «۸۰ درصد بهای محصول کم‌ارزش» محاسبه شود. برای بخش کم‌ارزش سنگ‌های تزئینی نیز رقم اولیه ۵۰ هزار تومان به ازای هر تن پیشنهاد شده که بر اساس اطلاعات واقعی تولید و شرایط بازار قابلیت اصلاح دارد. 📍برای بنتونیت نیز الگوی اولیه ۲۰ درصد محصول اصلی و ۸۰ درصد محصول دارای درجات کیفی پایین‌تر پیشنهاد شده است؛ با این تفاوت که ارزش بخش کم‌کیفیت باید براساس حداقل ارزش واقعی و قابل تحقق آن در بازار تعیین شود. با این حال، نامه تأکید می‌کند که این نسبت یک مبنای عمومی پیشنهادی است و اگر اطلاعات تولید، گزارش مسئول فنی یا سایر مستندات معتبر معدن ترکیب متفاوتی را اثبات کند، اطلاعات واقعی همان معدن بر نسبت عمومی ۲۰/۸۰ مقدم خواهد بود. 🔹دپوهای معدن با قیمت محصول مرغوب محاسبه نشوند یکی دیگر از پیشنهادهای مهم این نامه به نحوه ارزش‌گذاری مواد استخراج‌شده اما فروخته‌نشده اختصاص دارد. خانه معدن خراسان جنوبی معتقد است وجود ماده معدنی در دپو به معنای بی‌ارزش بودن آن نیست، اما از سوی دیگر نمی‌توان قیمت محصول مرغوب فروخته‌شده را بدون بررسی کیفیت و قابلیت فروش به تمام موجودی دپو تعمیم داد. بر همین اساس پیشنهاد شده است عواملی نظیر میزان استخراج، نسبت فروش واقعی به تولید، حجم موجودی دپو، عیار و کیفیت، گزارش مسئول فنی، سوابق معاملات و قابلیت واقعی فروش در ارزش‌گذاری لحاظ شوند. 🔹مخالفت با افزایش یکسان قیمت همه مواد معدنی خانه معدن خراسان جنوبی همچنین با افزایش عمومی و یکسان قیمت تمام مواد معدنی صرفاً به دلیل تغییر سال مخالفت کرده است. براساس پیشنهاد این تشکل، برای مواد معدنی فلزی و کانسنگ‌هایی که از بازار نسبتاً شفاف و قیمت قابل رصد برخوردارند، افزایش نسبت به قیمت مصوب سال قبل تنها با اتکا به شواهد واقعی بازار و حداکثر تا سقف ۲۰ درصد بررسی شود. در مقابل، برای کانی‌های صنعتی غیرفلزی، شن و ماسه، سنگ لاشه و سایر مصالح عمدتاً وابسته به بازار داخلی، افزایش عمومی نسبت به سال قبل اعمال نشود و هرگونه افزایش صرفاً پس از ارائه مستندات کافی درباره رشد واقعی بهای ماده معدنی در سر معدن صورت گیرد. 🔹پای محدودیت‌های برق، سوخت و شرایط خاص ۱۴۰۴ هم به محاسبات باز شد در بخش دیگری از نامه، بر ضرورت توجه به ویژگی‌های اقتصادی و جغرافیایی خراسان جنوبی و شرایط خاص فعالیت معادن در سال ۱۴۰۴ تأکید شده است. فاصله از بازارهای عمده مصرف و بنادر صادراتی، پراکندگی معادن، محدودیت زیرساخت‌های آب، برق، راه، حمل‌ونقل و شبکه ریلی و همچنین محدودیت تأمین سوخت و برق، افزایش هزینه مواد ناریه، ماشین‌آلات، قطعات، حمل‌ونقل و تأمین مالی از جمله عواملی هستند که در این نامه مورد اشاره قرار گرفته‌اند. خانه معدن تأکید کرده که منظور از طرح این هزینه‌ها، کسر مستقیم و غیرمستند آنها از بهای ماده معدنی نیست؛ بلکه باید تأثیر واقعی این عوامل بر میزان فعالیت معدن و امکان تحقق ظرفیت اسمی مورد توجه قرار گیرد. 👇🏽👇🏽👇🏽👇🏽

September 3, 2026 121 2