🔴 بازخوانی زندگی و آثار ادوارد براون
جواد رنجبر درخشیلر:
براون را باید ستود، اما نباید مرعوب ایرانشناسان شد
جواد رنجبر درخشیلر، شاهنامهپژوه:
«نسل ادوارد براون، سیدحسن تقیزاده و محمد قزوینی نسلی بود که دانش را با مسئولیت اجتماعی، اخلاق، هویت و معنا پیوند میداد. شاید مشارکت پرشور براون در جنبش مشروطه نیز از همین نگاه برخاسته باشد، درحالیکه بعدها تخصصگرایی افراطی و نوعی عافیتطلبی جای این رویکرد را گرفت.»
وی افزود: «تاریخ ادبیات چهارجلدی براون با توجه به امکانات محدود آن دوره، شاهکاری بزرگ بود. او این اثر را «سیر معنوی ایران» نامید و بهجای فهرستکردن نام شاعران و آثار، تصویری از پایداری ایران از دوران باستان تا دورهٔ قاجار ارائه کرد. براون کوشید از شناخت کالبد ایران فراتر رود و به روح ایرانی نزدیک شود، هرچند نمیتوانست همه ظرایفِ فرهنگی این سرزمین را دریابد.»
رنجبر درخشیلر دربارهٔ جایگاه شاهنامه در آثار براون بیان کرد: «براون پژوهش مستقلی دربارهٔ شاهنامه انجام نداد و بیشتر تحت تأثیر کتاب «حماسهٔ ملی ایران» نولدکه بود. کمتوجهی او به شاهنامه نیز از این باور ناشی میشد که این اثر در اروپا شناخته شده و به زبانهای مختلف ترجمه شده است. بااینحال، او نکات مهمی مانند آمیختگی اسطورههای ایرانی و سامی و تعبیر درفش کاویانی بهعنوان درفش آزادی ملی را بهدرستی تشخیص داد.»
وی ادامه داد: «در کنار این نکات، خطاهایی نیز در شاهنامهشناسی براون دیده میشود. سرودهشدن شاهنامه برای سلطان محمود، پیوند ضحاک با نفرت ایرانیان از عربها، معرفی رستم بهعنوان شخصیتی برساخته و تصور شاهنامه بهمثابه متنی گسسته و اپیزودیک، از جمله این موارد است. گاهی نیز علایق شخصی براون وارد تحلیل علمی او شده است. بنابراین، در عین احترام به جایگاه و خدمات براون، نباید مرعوب ایرانشناسان شد و آثار آنان را باید با رویکردی انتقادی خواند.»
____
🔴 سخنرانی جواد رنجبر درخشیلر در نشستِ «بازخوانی زندگی و آثار ادوارد براون در کتابخانهٔ ملی ایران»
عنوان سخنرانی:
شاهنامه در آثار ادوارد براون
یکشنبه اول شهریورماه ۱۴۰۵ خورشیدی
اندیشگاه فرهنگی سازمان اسناد و کتابخانهٔ ملی ایران
🔴 سخنرانی را از «اینجا» بشنوید.
@IranDel_Channel
💢
Telegram
ایراندل + | + IranDel
19
3August 24, 2026 360 10
