#داستان_کلاس_داری
نوجوان خردمند نه فقط باهوش!
✍️حامد صفاییپور
در بوتکمپ (/رویداد پروژه محور فشرده آموزشی) عبور از سایه برای نوجوانان از خرد گفتم. آنچه گمشده آموزشها و هدفگذاریهای ماست.
خرد شیوهای از تفکر، احساس و رفتار است که توامان منفعت (/خیر) خود و دیگری (اعم از دیگران، حیوانات و محیط زیست) را در نظر میگیرد و در بافت زندگی (نه در آزمون امتحانی یا مدرک دانشگاهی) آشکار میشود.
برایشان مثال زدم و با هم فکر کردیم که برای مثال یک «کشاورز خردمند» چگونه بیشترین منفعت به خود و دیگری را دنبال میکند.
«کبوترخانه» را به عنوان نمادی از همزیستی خلاقانه میان کبوتر، کشاورز, محیط زیست، و حتی مارهای گرسنهی کبوترها, مثال زدم؛ به قول دکتر محسن رنانی، سازهای، با یکبار سرمایهگذاری، صدها سال برداشت، بدون هزینه!
در آموزش، خانم مونته سوری را مثال زدم که منفعت دیگری را دنبال کرد و روشی خلاقانه برای آموزش کودکان استثنایی و توانجو پیشنهاد کرد.
اشاره ای هم به سختکوشی و تلاش حیرتانگیز ادیسون از ۱۴ سالگی کردم. گفتم که به او برای قریب به ۳۰۰۰ اختراع در طول زندگیاش، «مخترع اختراع» (Inventor of Invention) میگویند!
از بچهها خواستم مثل ما نشوند که در دورهای به جای خرد «آیکیو» یا «هوش منطقی» را دنبال کردیم؛ در دورهای «ایکیو» یا «هوش عاطفی» و در دورهای دانش، در حالیکه هیچ کدام هدفی شایسته و تمام برای زندگی نبود. زندگیای آمیخته با مصیبتها، تنهاییها، پوچیها و ما که تنها برای یک زندگی گلخانهای ساخته شده بودیم!
«هوش منطقی» را میتوان در هک و افشای اطلاعات مردم بهکار گرفت و جامعهای را پریشان کرد. با «هوش عاطفی» میتوان بر دیگران تسلط یافت و با القای ترس و تهدید سلطهگری خود را تثبیت کرد، میتوان چند میلیون فالور داشت اما از تنهایی رنج برد؛ و با «دانش» میتوان حافظهای سرشار از درستها و غلطها ساخت اما درستهایی کم اهمیت و بیربط به کاهش رنجها و حل مسائلی که زندگی ما و دیگران را شیرینتر میکند.
روحانی دنیادوست، فیلسوف جزماندیش، روانشناس پریشان حال، ریاضیدان بیدقت، نمونههایی از حالات به دور از خرد اند.
از بچهها پرسیدم آیا یک نوجوان هم میتواند خردمند باشد؟ یا خردمندی فقط ویژه ریشسپدان و موسپیدان است؟
اگر خرد، دانشی ظهوریافته در بستر زندگی است، دانشی که در عرصه عمل و پیادهسازی دانستهها با گذر زمان و گردش روزگاران بهدست میآید، چگونه ممکن است نوجوانی ۱۴ ساله خردمند باشد؟
با هم فکر کردیم: نوجوان خردمند، چگونه ممکن است؟
با احترام
۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۵
20May 31, 2026 636 6
