روز داروساز مبارک 💊به بهانۀ زادروز زکریای رازی al-Rāzī, Rhazes… — Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی

Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی@Fact_Check · 3.6K subscribers Open in TelegramOpen

Forwarded fromان

❤️🌹روز داروساز مبارک

💊به بهانۀ زادروز زکریای رازی
al-Rāzī, Rhazes, Rasis
و روز ملی داروساز
و با تبریک به داروسازان عزیز 🌹❤️
t.me/HealthNotes
پنجم شهریورماه، روز بزرگداشت محمد بن زکریای رازی، در ایران روز ملی داروساز است.

«دانشمندِ جلیل‌القدری برای خیر و صلاح مردم از من خواست که رسالهٔ مختصری در باب درمان بیماری با غذا و آشامیدنی‌های موجود در هر مکان که دست‌رسی به طبیب نیست تألیف کنم.
من نیز مسئولِ او را اجابت و کتاب «مَن لایَحضَرُهُ الطَّبیب» را تألیف کردم»

از مقدمۀ کتاب «مَن لایَحضَرُهُ الطَّبیب»، نوشتۀ زکریای رازی (تقریباً: ۲۵۱ تا ۳۱۳ ق، ۸۶۵ تا ۹۲۵ م)،
از کتاب «محمد زکریای رازی»، نوشتۀ زنده‌یاد دکتر محمود نجم‌آبادی (۱۲۸۲–۱۳۷۹)، طبیب، استاد و پژوهشگر تاریخ پزشکی، انتشارات دانشگاه رازی (۱۳۵۵).

کتاب «مَن لا یَحضَرُهُ الطَّبیب» که «طب‌الفقرا» و «طبیبک قبل وصول الطبیب» هم نامیده شده
"Medicine of the Poor"
"Tibb al-Fuqaraa"
(Fr: La médecine des pauvres)
&
For One Who Has No Physician to Attend Him

به زبان عربی، مختصر، با بیان ساده و کاربردی بدون پرداختن به مباحث نظری، با شرح علائم بیماری‌ها و آنچه بیمار باید در صورت داشتن این علائم، در غیاب طبیب، انجام دهد، برای کسانی نوشته شده که «به طبیب دسترسی ندارند».

🚨 البته با توجه به پیشرفت علم پزشکی در قرن اخیر، منظور این نیست که امروز هم مردمی که به طبیب دسترسی ندارند همان کتابِ تألیف‌شدۀ بیش از هزار سال پیش را برای تشخیص یا درمان بیماری‌های خود به کار ببرند.

ارزش این کتاب امروز عمدتاً تاریخی، فرهنگی و علمی ـ تاریخی است؛ نه اینکه بتوان توصیه‌های درمانی آن را بدون ارزیابی با پزشکی مبتنی بر شواهد امروزی به کار برد.»

در پزشکی، برای تصمیم‌های بالینی باید شواهد معتبر و به‌روز را در نظر گرفت، زیرا دانش پزشکی پیوسته با پژوهش‌های جدید اصلاح و تکمیل می‌شود.

🚨 می‌گویند در این‌جا «منظور از کسانی که به طبیب دسترسی ندارند فقرا هستند» و منظورشان فقر مالی است؛
اما واقعیت این است که دسترسی نداشتن به دانش معتبر پزشکی الزاماً ناشی از فقر مالی نیست.
در کنار فقر مالی، «فقر اطلاعاتی» و ضعف دسترسی به اطلاعات پزشکی معتبر نیز می‌تواند سلامت افراد را تهدید کند.

کسی که به جای اجرای دستور یک پزشک حاذق، برای تنظیم قند خون خود، [...] یا برای درمان کبد چرب، [...] را می‌خورد، غالباً از فقر مالی نیست، ممکن است تحت تأثیر اطلاعات نادرست، باورهای تثبیت‌شده، تبلیغات، تجربه‌های شخصی دیگران، سواد سلامت ناکافی یا دشواری تشخیص منبع معتبر از نامعتبر قرار گرفته باشد.

نظام آموزشی، رسانه‌ها، نظام سلامت و البته خود جامعه می‌توانند در اصلاح این وضعیت بکوشند.
پرداختن به اینکه هرکدام از این نهادها تاکنون چه کرده‌اند و اکنون چه می‌کنند، بحث مفصلی است که در گنجایش این پیام نیست.

🚨 بخشی از فقر علمی و فرهنگی را می‌توان در چارچوب «اینفودمی» توضیح داد.

اینفودمی به انباشت یا فراوانی بیش از حد اطلاعات، از جمله اطلاعات نادرست یا گمراه‌کننده، گفته می‌شود که پیدا کردن اطلاعات معتبر و راهنمایی‌های قابل اعتماد را دشوار می‌کند.

برای نجات از این وضعیت باید کارهای جدی انجام شود.
یکی از این کارها تولید محتوای درست، دقیق، قابل فهم و مبتنی بر شواهد است؛
دیگری تلاش برای رساندن و بازنشر آن در حدی است که مطالب نادرست و گمراه‌کننده، کمتر فرصت دیده‌شدن پیدا کنند.

یکی دیگر از کارهای مهم، راستی‌آزمایی و جلوگیری از بازنشر اطلاعات نادرست است؛ البته با روش‌های علمی و بدون تبدیل شدن به سانسور یا حذف نقدهای معتبر.

چند سال قبل از دوستان ارزشمندم خواهش کردم در کانالی به نام «فانوس»، اطلاعات پزشکی مهم و قابل استفاده برای عموم را بنویسند.
بیش از پنجاه پزشک متخصص مطالبی را با بیان ساده مطرح کرده‌اند:
t.me/GreatPharos/4

این، می‌شود تولید محتوای درست و مفید
اما نمی‌توان انتظار داشت زحمت رساندن و بازنشر مطالب مفید را همواره به‌تنهایی بر عهدهٔ تولیدکنندهٔ محتوا بگذاریم. برای رساندن محتوای مفید به مخاطبان بیشتر، به همکاری افراد زیادی نیاز است؛ افرادی که مطالب معتبر و مفیدی را که می‌تواند برای حفظ سلامت خود و دیگران مؤثر باشد، بخوانند و در صورت اطمینان از اعتبار و سودمندی آن برای عزیزان، دوستان و حتی دشمنان خود بفرستند.

اگر پزشک متخصص هستید، از شما دعوت می‌شود برای افزودن حتی یک پیام مفید برای عموم، به جمع نویسندگان کانال بپیوندید:
t.me/GreatPharos/4
برای بیشتر دیده شدن پیامتان، بر حسب موضوع، امکان بازنشرشان در این کانال‌ها هم هست:
https://t.me/addlist/lmoCt47e2b4yZDM0

«زندگی صحنۀ یکتای هنرمندی ماست
هرکسی نغمۀ خود خوانَد و از صحنه رود
صحنه پیوسته به‌جاست
خرم آن نغمه که مردم بسپارند به یاد»

بهداشت و سلامت ❤️

این گروه به منظور آگاهی‌بخشی با هدف افزایش سطح بهداشت و سلامت تشکیل شده است. لطفاً از ارسال سؤال یا پیام برای ادمین‌ها و سایر اعضا خودداری بفرمایید. کانال‌های مرتبط: @GreatPharos @nouritazeh لطفا کسانی را که سلامتشان برایتان اهمیت دارد به گروه دعوت کنید.