کارێن نەباش (مەکروهـ) د نڤێژێ دا:
١- مژویل بون ب جلکێن خۆڤە یان ب لەشێ خۆڤە یان گەلەک حەرەکە بێی پێتڤی:
ژ کیسێ موعەیقیبی دبێژیت: پێغەمبەر ﷺ دەربارەی وی زەلامی دەمێ ئاخێ بو خۆ راست دکەت دا ناڤچاڤێن خۆ ب دانیتە وی جهی بۆ سوجدێ، گۆتێ: (ئەگەر تو دێ هەر وەکەی جارەکێ دەستێ خۆ د ئاخێ دا بینە راست بکە و پاش سوجدێ ببە).
٢- الاختصار: ئەوە دەستێ خو ب دانیتە ناڤ تەنگا خۆ:
ئەبو هورەیرە (خودێ ژێ رازی بیت) دبێژیت: (نەهییا هاتییەکرن ژ لایێ پێغەمبەری ڤە ﷺ زەلام نڤێژێ بکەت و دەستێ خۆ ب دانتە ناڤ تەنگا خۆ).
٣- بەرێ خۆ دانا عەسمانی:
ئەبو هورەیرە (خودێ ژێ رازی بیت) دبێژیت: پێغەمبەری ﷺ گۆت: (ئەڤ کەسانە یان دێ دەستبەرداری ڤی کاری بن د نڤێژێ دا چاڤێن خۆ بەرەڤ عەسمانی ڤە نابەن، یان دێ چاڤێن وان ژ وان هێنە وەرگرتن).
٤- مرۆڤ ل دۆر خۆ ب زڤریت بێی محتاجی:
عائیشا (خودێ ژێ رازی بیت) دبێژیت: (من پسیارا پێغەمبەری کر ﷺ ل دۆر خۆ زڤرینا د نڤێژێ دا چاوایە، گۆت: هندیکە ل دۆر خۆ زڤرینا د نڤێژێ دایە دزیەکە شەیطان ژ نڤێژا عەبدی دبەت، دا نڤێژا وی لاواز بیت و ثەواب تێدا نەمینیت).
٥- بەرێ خۆ دانا تشتەکی مرۆڤی مژویل بکەت:
عائیشا (خودێ ژێ رازی بیت) دبێژیت: (پێغەمبەری ﷺ نڤێژ لسەر جلکەکێ خەملاندی کر، گۆت: ئەڤ نەخشێ ل سەر ڤی جلکی ئەز مژویل کرم، هەرن ببەنەڤە بو ئەبی جەهمی، و بۆ من جلکی وی یێ سادە بینن).
٦- السدل وتغطیة الفم:
السدل: مروڤ جلکێ خۆ بەردەت هەتا بن پێن مرۆڤی دا بچیت و ببیتە ئەگەرێ هندێ هندەك جارا مرۆڤ ب کەڤیت و ب هەلنگڤیت.
تغطیة الفم: و سەروچاڤێن خۆ نە گریت دەمێ د نڤێژێ دا:
ئەبو هورەیرە (خودێ ژێ رازی بیت) دبێژیت : (پێغەمبەری ﷺ نەهییا کری مرۆڤ جلکێن خۆ بەردەت و درێژ کەت د نڤێژێ دا، و دەڤێ خۆ بگریت د نڤێژێ دا).
شمس الحق د (عون المعبود) دا دبێژیت: خەطابی گۆت: هندیکە سەدلە ئەڤەیە مرۆڤ جلکێ خۆ درێژکەت هەتا ب گەهیتە عەردی.
و د (النیل) دا دبێژیت: ئەبو عوبەیدە دبێژیت: سەدل ئەڤەیە ئەو کراسێ ل بەر مرۆڤی مرۆڤ درێژکەت بێی هەردوو قاما کوم بکەت، هەکە تە گەهاندنە ئێک یان ب ناڤتەنگا خۆڤە گرێدا وی دەمی نابیتە سەدل ژبەرکو شور نابیت.
ابن الاثیر د پەرتووکا (النهایە) دا دبێژیت: سەدل ئەڤەیە جلکێ خۆ د خۆ ب ئالینیت و دەستێن خۆ ژی بکەتە د بنڤە، ئەڤ کەسە دەما جلکی ل خۆ د ئالینیت و دەستێن وی ب کەڤنە دبنڤە نەشێت دروست بچتە رکوع و سجودێ.
گۆت ئەڤ حوکمە قەمیسی ژی بخۆڤە دگریت (ئانکو مرۆڤ قەمیسی بکەتێ و بێی دەستێ خۆ بکەتە د هچکان دا و قومچا گرێدەت، وێ گاڤێ دەستێن وی دێ هێنە گرێدان نەشێت بچتە رکوعێ و سجودێ).
گۆت هندەك دبێژن سەدل ئەڤەیە مرۆڤ شەلوالی بینیت هەتا دانیتە سەر سەرێ خۆ و هەردوو دەلنگێن وی ژی بەردەتەڤە و بێ کو ب دانیتە سەر ملێن خۆ، جەوهەر دبێژیت: جلکێن خۆ درێژ بکەت، د ناحییا شەرعی دا چ مانع نینە ئەڤ مەعانیێن مە بەحس کرین، حەدیس هەمییان بخۆڤە دگریت، مادەم هەمی موشتەرەکن د سەدلێ دا و درێژکرنێ دا دێ حەدیس هەمییان بخۆڤە گریت، و ئەگەر بێژی حەدیسێ ئەڤ هەمی مەعنایە دکەڤنە د بن دا یا دروست و ب قوەت ئەوە نەکو ئیللا مەعنایەکا ب تنێ.
3October 14, 2024 1.1K 11
