ویکتور فرانکل، روانپزشک و نویسندهای که سالها رنج اردوگاههای کار اجباری را تجربه کرد، جملهای دارد به این مضمون که: «میان محرک و پاسخ ما فاصلهای وجود دارد. در این فاصله، ما قدرت انتخاب واکنش خود را داریم و در همین انتخاب است که رشد و آزادی ما شکل میگیرد.»
شاید این جمله در نگاه اول ساده به نظر برسد، اما ما هر روز بارها و بارها با چنین موقعیتهایی روبهرو میشویم. فرض کنید کسی در جمع سخنی میگوید که ما را میرنجاند یا عصبانی میکند. واکنش فوری ممکن است خشم، تندی یا پاسخ متقابل باشد؛ اما اگر بتوانیم چند لحظه درنگ کنیم، احساس خود را ببینیم و سپس آگاهانه تصمیم بگیریم چگونه پاسخ دهیم، از اسارت واکنشهای آنی فاصله گرفتهایم و به قلمرو انتخاب وارد شدهایم.
یا فرض کنید در ترافیک، رانندهای بیاحتیاطی میکند و راه ما را میبندد. واکنش غریزی ممکن است بوق زدن، فریاد کشیدن یا عصبانیت طولانیمدت باشد، در حالی که چند ثانیه تأمل و انتخاب آگاهانه میتواند از تبدیل یک خطای کوچک به تنش و درگیری جلوگیری کند.
بخش بزرگی از مشکلات و تنشهای زندگی روزمره نه از خودِ رویدادها، بلکه از واکنشهای شتابزده و بدون تأمل ما ناشی میشود. ما هر روز با دهها موقعیت از این دست مواجه میشویم و اگر در آن فاصله کوتاه میان محرک و پاسخ مکث نکنیم، اغلب نه تنها وضعیت خود را بهتر نمیکنیم، بلکه حال خود و دیگران را نیز بدتر میسازیم.
آزادی واقعی نه در تغییر رفتار دیگران، بلکه در توانایی ما برای انتخاب پاسخ خود به رفتار آنان نهفته است. انسان همیشه در انتخاب شرایط زندگی آزاد نیست، اما همواره این آزادی را دارد که چگونه به آن شرایط پاسخ دهد.
گفتهاند سفرهای طولانی با قدمهای کوچک آغاز میشوند.
شاید یکی از ارزشمندترین قدمهایی که میتوانیم از همین امروز برداریم، این باشد که در برابر حوادث و رفتار دیگران، پیش از واکنش نشان دادن، لحظهای مکث کنیم و انتخاب کنیم که چگونه پاسخ دهیم.
✍️طاهره شیخ الاسلام
@essarat
🌹🌹🌹
June 29, 2026 2.5K 45
