بیایید با روشن کردن معنای اصطلاح "تورم" شروع کنیم.
در اصطلاح عامیانه، تورم به افزایش قیمت کالاهای مصرفی در طول زمان اشاره دارد. وقتی تورم غالب میشود، قیمت کالاها افزایش مییابد، همه چیز به معنای واقعی کلمه گرانتر میشود، میتوانید با همان پول چیزهای کمتری بخرید و هر کسی که پول دارد در مقایسه با وضعیتی که تورم وجود ندارد، فقیرتر میشود.
اما تورم از کجا میآید؟
اقتصاددانان دو توضیح ارائه میدهند. اول، توضیح غیرپولی تورم است. طبق این دیدگاه، قیمت کالاها زمانی افزایش مییابد که تقاضا از عرضه بیشتر شود ("تورم ناشی از کشش تقاضا"). به عنوان مثال، میتوانیم به یک توسعه اقتصادی فکر کنیم که در آن تقاضا برای کالاها (نیروی کار، محصولات واسطهای، انرژی و غیره) به شدت افزایش مییابد، اما با عرضهای سفت و سخت مواجه میشود و باعث افزایش قیمتها میشود.
یا ممکن است یک شوک هزینهای وجود داشته باشد که قیمت عرضه را افزایش دهد ("تورم ناشی از فشار هزینه"). مثالها شامل افزایش شدید قیمت انرژی (همانطور که در حال حاضر به دلیل درگیری بین اسرائیل و ایالات متحده با ایران اتفاق میافتد) یا فروپاشی زنجیرههای تولید و عرضه (همانطور که در طول قرنطینههای سیاسی تحمیلی در سالهای ۲۰۲۰/۲۰۲۱ رخ داد) است. علاوه بر توضیح غیرپولی، توضیح پولی تورم نیز وجود دارد. این توضیح بیان میکند که تورم در قیمت کالاها نتیجه گسترش عرضه پول است. به عبارت ساده: اگر عرضه پول (به شدت) افزایش یابد، قیمت کالاها نیز (دیر یا زود) افزایش مییابد و باعث ایجاد تورم در قیمت کالاها میشود. اقتصاددان آمریکایی، میلتون فریدمن (۱۹۱۲-۲۰۰۶) به طور خلاصه این را خلاصه کرد: «تورم همیشه و همه جا یک پدیده پولی است.»
با توجه به این دو توضیح، منطقی است که از نظر مفهومی بین تورم در قیمت کالاها و تورم در عرضه پول تمایز قائل شویم. اگر به توضیح پولی تورم (مانند نویسنده این مقاله) پایبند باشیم، میتوانیم موارد زیر را بیان کنیم: تورم در قیمت کالاها نتیجه - نشانه - گسترش عرضه پول است. گسترش عرضه پول علت تورم در قیمت کالاها است.
عواقب تورم چیست؟ این یک سوال بسیار مهم است، به خصوص برای سرمایه گذاران، و پاسخ به آن چندان آسان نیست. بیایید با آنچه در حال حاضر در تمام اقتصادهای جهان اتفاق میافتد شروع کنیم: بانکهای مرکزی، در همکاری نزدیک با بانکهای تجاری، از طریق ایجاد اعتبار، عرضه پول را گسترش میدهند. نتیجه این چیست؟ اول، تورم در قیمت کالاها رخ میدهد - یعنی قیمت کالاها بالاتر از آن چیزی است که بدون گسترش عرضه پول میتوانست باشد.
تورم در قیمت کالاها، قدرت خرید پول را کاهش میدهد - و در نتیجه، دارندگان پول متحمل ضرر میشوند. با این حال، همه دارندگان پول و همه افراد در اقتصاد به یک شکل تحت تأثیر قرار نمیگیرند. این موضوع با پدیدهای به نام اثر کانتیلون - که به نام بانکدار و نظریهپرداز فرانسوی، ریچارد کانتیلون (۱۶۸۰-۱۷۳۴) نامگذاری شده است - نشان داده میشود.
July 8, 2026 331 4
