အလီခါမေနီ (Ali Khamenei) အကြောင်း * လက်ရှိအနေအထားနှင့် အသက်အရွယ် * အလီခါမေနီသည် လက်ရှိတွင် အသက် ၈၅ နှစ် ရှိပြီဖြစ်သည်။ ၎င်းရင်ဆိုင်နေရသော အခြေအနေများသည် အာယတိုလာ ခိုမေနီ (Ayatollah Khomeini) လက်ထက်ကနှင့်မတူဘဲ ပို၍ပြင်းထန်ကြမ်းတမ်းကြောင်း၊ နည်းပညာနှင့် စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများလည်း ကွာခြားနေပြီဖြစ်ကြောင်း သုံးသပ်သူများက ဆိုကြသည်။ * ခါမေနီအပေါ် လူထု၏ ယုံကြည်ကိုးစားမှုမှာလည်း ခိုမေနီလောက် မမီတော့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ * သမိုင်းကြောင်းနှင့် အာဏာရရှိပုံ * ၁၉၇၉ ခုနှစ် အီရန်တော်လှန်ရေး မတိုင်မီကတည်းက ရှားဘုရင်၏ အနောက်တိုင်းပုံစံ သွတ်သွင်းသည့် စီမံကိန်းများကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဆန့်ကျင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ * ရှားဘုရင် ထွက်ပြေးပြီး ခိုမေနီပြည်တော်ပြန်လာချိန်တွင် ခိုမေနီဘေးတွင် အမြဲရှိနေခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ * သူသည် မာဇဗ် (ဘာသာရေး) နှင့် အစ္စလာမ်ဘာသာရေးကို ပေါင်းစပ်ကာ ဘာသာရေး-နိုင်ငံရေးပုံစံသစ် တည်ဆောက်သူများနှင့် ရင်းနှီးခဲ့ပြီး ဘာသာရေးထက် နိုင်ငံရေးကို ပို၍ အားသန်သည်**ဟု ဆိုကြသည်။ * ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် ဘုရားဝတ်ပြုနေစဉ် လုပ်ကြံခံခဲ့ရဖူးပြီး **လက်ဖဝါး အကြီးအကျယ် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့သည်**။ သို့သော် ၎င်းဖြစ်ရပ်က သူ့ကို နိုင်ငံရေးအရ နောက်တစ်ဆင့် တွန်းပို့လိုက်သလို ဖြစ်ခဲ့သည်။ * ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ခိုမေနီ ကွယ်လွန်ပြီးနောက် **သူ၏ အရိုက်အရာကို ဆက်ခံကာ အီရန်၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် (Supreme Leader) ဖြစ်လာခဲ့သည်**။ * ခေါင်းဆောင်ဖြစ်ပြီးနောက် သူနှင့် သစ္စာခံသူများကို ရာထူးတိုးပေးပြီး မနီးကပ်သူများကို ဖယ်ရှားရှင်းလင်းခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ * သူကိုယ်တိုင်က အမေရိကန် စာရေးဆရာများဖြစ်သည့် John Steinbeck နှင့် Saul Bellow တို့၏ ပရိသတ်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ * **စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒ * ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်များတွင် အစ္စလာမ်တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ (IRGC) နှင့် ဟစ်ဇ်ဘိုလာ (Hezbollah) အကြား ဆက်ဆံရေးကို ပိုမိုတိုးမြှင့်ကာ ဟစ်ဇ်ဘိုလာအပေါ် ထောက်ပံ့မှုကိုလည်း အရင်ကထက် ပိုမိုလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်**။ * ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် သမ္မတ မိုဟာမက် ခါတာမီ (Mohammad Khatami) လက်ထက်၌ အမေရိကန်နှင့် ဆက်ဆံရေး ပိုမိုနီးကပ်ရန် ကြိုးစားလာမှုကို အလီခါမေနီက ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ သို့သော် ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်တပ်များ အီရတ်ကို ကျူးကျော်ချိန်၌ IRGC ကျောထောက်နောက်ခံပြုထားသည့် ရှီယာအစ္စလာမ်ဘာသာဝင် အဖွဲ့အစည်းများနှင့် အမေရိကန်တပ်များ တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ရာမှ ဆက်ဆံရေး ပိုမိုဆိုးရွားလာသည်။ * အီရန်သည် အစ္စရေးကို "စေတန်အသေးစားလေး" (Little Satan) ဟုခေါ်ပြီး **အမေရိကန်ကို "စေတန်အကြီးစား" (Great Satan) ဟု သုံးနှုန်းလေ့ရှိသည်**။ * ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် အီရန်အစိုးရနှင့် နျူကလီးယား သဘောတူညီချက် (Joint Comprehensive Plan of Action - JCPOA) ပြုလုပ်ချိန်၌ **အလီခါမေနီက မကန့်ကွက်ခဲ့ဘဲ နျူကလီးယားလက်နက် ပိုင်ဆိုင်လိုသည့် IRGC ထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင်များကိုပင် ဖြောင်းဖျခဲ့သည်**ဟု ဆိုကြသည်။ * ပြည်တွင်း၌ နျူကလီးယားထုတ်လုပ်ရေးအတွက် သဘောတူညီမှု လုပ်ထားသော်လည်း ပြည်ပတွင်မူ **ဟားမတ်စ် (Hamas)၊ ဟစ်ဇ်ဘိုလာ၊ ယီမင်၏ ဟူသီ (Houthis) နှင့် ဆီးရီးယား၊ အီရတ်တို့ရှိ ရှီယာအစ္စလာမ်ဘာသာဝင် တပ်ဖွဲ့များကဲ့သို့သော "တွန်းလှန်ပုန်ကန်မှု မဟာမိတ်" (resistance allied groups) များကို အကြီးအကျယ် ထောက်ပံ့ခဲ့သည်**။ * သို့သော်လည်း ယခုအခါ အီရန်၏ မဟာမိတ်များဖြစ်သည့် ဟစ်ဇ်ဘိုလာ၊ ဟားမတ်စ်၊ ဆီးရီးယားရှိ ဟူသီအဖွဲ့တို့သည် အစ္စရေး၏ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အင်အားချိနဲ့ကုန်ပြီး၊ **ယီမင်၏ ဟူသီများသာ ကျန်တော့သည်**ဟု ဆိုသည်။ အလီခါမေနီ၏ "တွန်းလှန်ပုန်ကန်မှု မဟာမိတ်" များမှာ ရုပ်လုံးတောင် မပေါတော့ဘဲ **သူ၏ အခြေခံလက်တံများ ကျိုးပဲ့ကုန်သည်**ဟု သုံးသပ်သူများက ဆိုကြသည်။ * **လက်ရှိပဋိပက္ခနှင့် သက်ရောက်မှု * အစ္စရေးနှင့် အီရန်အကြား လက်ရှိဖြစ်ပွားနေသော စစ်ပွဲသည် ခါမေနီ၏ သက်တမ်းတစ်လျှောက် အပြင်းထန်ဆုံးဖြစ်ပြီး၊ ၎င်း၏ သိက္ခာပိုင်းနှင့် သမိုင်းအတွက် အင်မတန် အရေးပါသည်**ဟု သုံးသပ်သူများက ဆိုကြသည်။ * အစ္စရေး၏ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အီရန်၏ **တကယ့်ထိပ်သီးခေါင်းဆောင်များနှင့် စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ အားလုံးနီးပါး သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသည်**။ ဤသည်မှာ အလီခါမေနီအတွက် **ပြည်ပနှင့် ပြည်တွင်းတွင် အကြီးမားဆုံး ဆုံးရှုံးမှု ဖြစ်သည်။
3
3
