دوپامین از گذشته تا امروز
زمانی که ما کاری انجام میدهیم که برایمان خوشایند است یا پاداشی به دست میآوریم، مغز دوپامین ترشح میکند. مثلاً وقتی چیزی خوشمزه میخوریم، موفقیتی به دست میآوریم، یا وقتی کسی به ما توجه میکند، دوپامین ترشح میشود و باعث میشود احساس خوبی داشته باشیم.
دوپامین همچنین در تنظیم انگیزه و یادگیری نقش دارد. به این معنا که وقتی مغز از چیزی لذت میبرد، به طور ناخودآگاه تمایل پیدا میکنیم که دوباره آن کار را انجام دهیم تا دوباره همان احساس خوب را تجربه کنیم. در واقع، دوپامین به نوعی سیستم پاداش طبیعی بدن است که به ما انگیزه میدهد تا کارهایی را انجام دهیم که به نفع بقا و زندگی خوب است.
مغز ما در مواردی مثل دستیابی به هدف، موفقیت در کاری، فعالیتهای بدنی مثل کشاورزی و ورزشی مثل پیادهروی، یادگیری موضوعی جدید، تماشای صحنه های زیبا مثل طلوع یا غروب خورشید، تعاملات اجتماعی مثل وقت گذراندن با دوست، دوپامین ترشح میکند. بنابراین، در گذشتهای نه چندان دور، برای ترشح دوپامین باید فعالیتی نسبتا طولانی مدت انجام میشد.
امروز اما پژوهش ها نشان میدهند که شبکههای اجتماعی در سریعترین زمان ممکن، همان احساس پاداش را به طور مسمتر در افراد ایجاد میکنند؛ اما تفاوت اینجاست که تغییری در زندگی واقعی ما رخ نمیدهد. مغز ما مدام احساس رسیدن به دستاورد میکند، بدون آنکه در واقعیت، دستاوردی فیزیکی، روانی، عاطفی، جسمی، مالی و ... داشته باشیم.
نکتهی تلختر آن است که در گذشته، حس خوب دوپامین به ما انگیزه میداد که دوباره دستاورد را تکرار کنیم. مثلا هفتهی بعد هم به دیدن دوستمان برویم، فردا هم پیادهروی کنیم، هدف دیگری را نیز محقق کنیم، یا دوباره به کوه برویم. پس باید دوباره برنامهریزی میکردیم، دوباره تلاش میکردیم و از این رو، زندگی جریان داشت.
امروز اما برای به دست آوردن مجدد آن دستاورد، فقط کافیست دوباره صفحهی گوشی خود را لمس کنیم. و از آنجا که این کار دشوار نیست، ما مدام آن را تکرار میکنیم. به همین دلیل است که در کمتر از چند دقیقه، بدون اینکه پیام یا تماسی دریافت کرده باشیم، ناخودآگاه دوباره گوشی خود را چک میکنیم. از طرف دیگر، به فعالیتهایی مثل دیدار دوستان، طبیعتگردی، پیادهروی، هدفگذاری و تلاش، احساس نیاز نمیکنیم.
امروز بخش زیادی از مدیریت زندگی دست خود ماست و این، شاید زندگی را سختتر کرده باشد. ما باید برای ایجاد دنیایی تلاش کنیم که در آن مردم از تکنولوژی برای رفاه خودشان استفاده کنند، نه برای رفاه کسانی که تکنولوژی را کنترل میکنند.
@DevelopmentSc
✔️ کانال «مدرسه توسعه»
44
8
4November 30, 2024 5.5K 110