اعتیادآورترین بخش شبکههای اجتماعی، خودِ محتوا نیست؛ بلکه «ندانستنِ پست بعدی» است. بیشتر ما تصور میکنیم دلیل اعتیاد به شبکههای اجتماعی، ترشح زیاد دوپامین است. اما علوم اعصاب داستان دیگری را روایت میکند: مشکل اصلی غیرقابلپیشبینی بودن پاداش است. هر بار که صفحه را اسکرول میکنید، مغز نمیداند قرار است چه چیزی ببیند: یک پیام مهم؟ یک لایک جدید؟ یک ویدیوی جذاب؟ یا شاید؟ همین «شاید» باعث فعال شدن سیستم پاداش مغز میشود. در این لحظه، نورونهای دوپامین در ناحیه VTA فعال میشوند و اگر چیزی بهتر از انتظار ببینیم، سیگنالی به نام Reward Prediction Error ایجاد میشود؛ سیگنالی که به مغز میگوید: «یک بار دیگر امتحان کن…» به همین دلیل، اسکرول کردن بیپایان از نظر مکانیسم مغزی، شباهت زیادی به دستگاههای اسلات در قمار دارد؛هر دو بر پایه پاداشهای متغیر و غیرقابلپیشبینی عمل میکنند. و شاید مهمترین نکته این باشد:مغز به پاداش معتاد نمیشود؛ مغز به «امیدِ پاداش بعدی» معتاد میشود. منبع: Schultz, W. (2016). Dopamine reward prediction-error signlling: A two-component response. @dastyaremancom
6
