🎯 از اخبار فرا کنید! اما گریزی از اخبار نیست
— آیا میتوانیم انسانیت را از الگوریتمها پس بگیریم؟
🔴 «از اخبار فرار کنید!» این تیتر مجلۀ شمارۀ ۱۵ ترجمان بود. شش سال پیش، در پروندۀ ویژهای دربارۀ اخبار، از مضرات پیگیری شبانهروزی اخبار گفتیم و از آسیبی حرف زدیم که هجوم «اخبار فوری» میتواند به اندیشه و استدلال بزند. این شش سال، مملو از دگرگونیهای عظیم و خبرهای خوب و بد بوده است. چیزهای بسیاری عوض شده، اما در همۀ این فراز و نشیبها، سلطنت اخبار فوری پابرجا مانده است.
🔴 رویۀ ترجمان در تمام این مدت کمابیش ثابت بوده است. همچنان فکر میکنیم آنچه از خردهاطلاعات و تیترهای هیجانی مهمتر است، آگاهی از بسترها و چشماندازهایی است که خبرها در آن معنا میشود. بدون داشتنِ دیدی عمیق، در اخبار گم میشویم. مجلۀ ترجمان، بهعنوان اساس کار ما، تلاش کرده است تا با محتواگردانی در فضای علوم انسانی، روندهای مهم را نشان دهد و بسترهای بهتراندیشیدن را فراهم کند.
🔴 این روزها، در آستانۀ عصر هوش مصنوعی، لازم است قدمهای بیشتری برداریم. این فناوری جدید، دنیای تازهای پیش پایمان گذاشته است. قابلیتهای خارقالعادهاش نهتنها بسیاری از ناممکنها را ممکن کرده، بلکه آنها را در دسترس عموم نیز قرار داده است. مدلهای پیچیدۀ هوش مصنوعی انبوهی از کارهای سخت و وقتگیر را برعهده گرفتهاند تا ما با فراغ بال بیشتری، در دنیای خبرها سیر کنیم.
🔴 دنیای خبرنگاری و روزنامهنگاری نیز از این تحولات بینصیب نمانده است. تا مدتی پیش، بحث دربارۀ «اخبار جعلی» داغ بود، اما حالا وقتی پا به دنیای اینترنت میگذاریم، احساس میکنیم همهچیز جعلی است. عکسها و ویدئوها را هوش مصنوعی تولید کرده، متنها و تحلیلها را مدلهای بزرگ زبانی نوشتهاند، و شاید مهمتر از همه، ترتیب و نوع محتواهایی که به دستمان میرسد را الگوریتمهای هوشمند برنامهریزی کردهاند.
🔴 محققان هشدار میدهند هوش مصنوعی میتواند باعث «برونسپاری استدلال» شود. به همان اندازه که نوشتههای طولانی و ملالآور تولیدشده با هوش مصنوعی، میتوانند ما را در نوشتن کاهل کنند، «الگوریتمهای پیشنهاددهنده» که خوراک محتوایی ما را برنامهریزی میکنند نیز میتوانند توان جستجوگری و قضاوتمان را کاهش دهند و لذتِ نابِ کشف و دانستن چیزهای جدید را از ما سلب کنند.
🔴 میشود و لازم است که انسانیت را در این عرصه پس بگیریم. ترجمان قصد دارد در حد توان خود، جایگزین کوچکی برای الگوریتمهای پیشنهاددهندهای بسازد که فقط هیجان و سرگرمی و خبرهای فوری را به رسمیت میشناسند. میخواهیم به موازاتِ ادامۀ روند پیشین در مجله، بیشتر به «اخبار» بپردازیم و در فرمهای کوتاه و توصیفی، به اتفاقات مهمی که در جهان میافتد، توجه نشان دهیم.
🔴 معیارها همچنان همان است: محتواگردانیِ دقیق، دستچینشده و صادقانه. فکر میکنیم هنوز بسیاری چیزها هست که اگرچه به اندازۀ خبرهای دمدستی و تیترهای عجیب «هیجانانگیز» نیست، اما دانستنشان مهم است. شاید باید تیترِ ششسال پیش خودمان را کمی ویرایش کنیم: «از اخبار فرار کنید؛ اما گریزی از اخبار نیست».
@tarjomaanweb
🆔 @commac
August 22, 2026 82 1
