پذیرشِ شنوایی و ادراکِ اموات در کلام ابنتیمیه
وقد ثبت ان المقبور يسأل ويمتحن وأنه يؤمر بالدعاء له فلهذا قيل ان التلقين ينفعه فان الميت يسمع النداء كما ثبت فى الصحيح عن النبى صلى الله عليه وسلم أنه قال ( انه ليسمع قرع نعالهم ( وأنه قال ( ما أنتم بأسمع لما أقول منهم ( وأنه أمرنا بالسلام على الموتى فقال ( ما من رجل يمر بقبر الرجل كان يعرفه فى الدنيا فيسلم عليه الا رد الله روحه حتى يرد عليه السلام ( والله أعلم
بیتردید ثابت گشته است که شخصِ آرمیده در گور، مورد پرسش و آزمون قرار میگیرد و امر به دعا برای او شده است؛ از همین روی گفتهاند که تلقینِ میّت به او سود میرساند، چرا که درگذشته، ندا را میشنود؛ چنانکه در روایت صحیح از پیامبر (ص) ثابت است که فرمود: «او [صدای] گامهای آنان را میشنود» و [نیز] فرمود: «شما به آنچه میگویم شنواتر از آنان نیستید» و [نیز] آن حضرت ما را به سلام دادن بر مردگان فرمان داد و فرمود: «هیچکس نیست که بر گورِ کسی که در دنیا میشناخته بگذرد و بر او سلام کند، مگر آنکه خداوند روحش را [به کالبدش] بازمیگرداند تا پاسخِ سلامش را دهد» و خداوند داناتر است.
كتب ورسائل وفتاوى ابن تيمية في الفقه: ج 24 ، ص 297 .
سوال:
اگر میّت بر اساس این روایت «صدا را میشنود» و روحش برای «پاسخ دادن» بازمیگردد، چرا وهابیت توسل و درخواستِ دعا از اولیای الهی را به بهانه «عدم شنیدن» یا «فقدانِ ادراک» باطل و شرک میدانند؟ آیا شنیدنِ سلامِ یک فرد عادی، متفاوت از شنیدنِ درخواستِ توسل از یک ولیّ خداست؟
❖ کانال عَلِیٌّ مَعَ الْحَقِّ
➠ @AlimaLhagh
4
2
1September 2, 2026 142 1
