حیرتدمیدهام. گزیدهٔ جستارها و گفتارهای علی معلم دامغانی. نشر سوره مهر.
اسم کتاب درواقع از نزاع منتقدین بر سر یه بیت از بیدل نشات گرفته.
حیرتدمیدهام گل داغم بهانهایست
طاووسِ جلوهزارِ تو آیینهخانهایست.
فکر کنم اولین نفری که درباره این بیت حرف زد، استاد شفیعی کدکنی در کتاب شاعر آیینهها بود. ایشون این بیت رو بهترین نمونه بیتهای بیمعنی بیدل میدونستن. من بشخصه در درسگفتارهای مرحوم سید حسن حسینی، تاویل و معناتراشیای برای این بیت دیدم اما خیلی قانع نشدم (گرچه الآن اصلا خاطرم نیست چی بود). اما استاد معلم تو این کتاب، خیلی دقیق و علمی و تاریخی و با تسلط بر مفردات و اصطلاحات مردم خراسان، این بیت رو شرح دادن. و بعد تازه انسان میفهمه بیدل واقعا ابو المعانی بوده و کمسوادی عدهای بوده که بیدل رو به عنوان «شاعر شعرهای بیمعنی» معرفی میکنه.
خلاصه. کتاب سه بخش داره. بخش اول سه نوشته از استاده. نوشته اول درباره این بیته که با لحن قدمایی و صوفیانه نوشته شده و واقعا شیرینه. نوشته دوم درباره شعر مهرداد اوستا و نوشته سوم درباره نصرالله مردانیه.
بخش دوم کتاب، سخنرانیها. بخش سوم مصاحبههاست.
توصیه من اینه که مصاحبههایی که درباره موسیقی و مسئولیت ایشون در صداوسیما هست رو نخونید و فقط بر نظرات ایشون درباره ادبیات تمرکز کنید.
مصاحبهای که مرحوم سیدحسن حسینی با استاد انجام دادهن بینظیرترین مصاحبهای بوده که خونده بودم. سوالها بینظیر و جوابها هم.
نظرات استاد معلم درباره شعر نو رو قبل خوندن این کتاب نمیدونستم و واقعا جا خوردم.
به دوستان شاعرم و دوستداران شعر استاد معلم حتما توصیه میشه.
August 22, 2026 161 1
