▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️
چشم ما به «این صورتِ باقی» روشن!
🔹تجربهٔ بسیار لذتبخشی بود دیدن آثاری که در موزهٔ هنرهای معاصر به نمایش درآمده؛ مجموعهای با عنوانِ «این صورتِ باقی» که شامل تعداد زیادی عکسِ شاخص است از ابتدای شکلگیریِ این پدیده در ۱۸۲۶ که عمدتاً توسط پیشگامان این رسانه گرفته شده، چند اثر هنریِ عکسبنیان و نظم و ترتیبی مناسب و فضاسازیِ هیجانانگیزی با استفاده از سازوکارِ شکلگیری تصویر در "اتاقِ تاریکِ" دوربین عکاسی و اصلاً خودِ دوربینهای عکاسیِ فانوسیِ بزرگ و کوچک و تجهیزات مربوطه در دورانِ عکاسیِ آنالوگ که لابد برای نسل جوانی که سالهاست با گوشی موبایل در هر شرایطی عکسِ مورد نظرش را میگیرد و بلافاصله میبیند و اصلاح میکند و... پدیدهای زیرخاکی و عتیقه و عجیب و غریب بهنظر میرسد.
🔹علاوه بر عکسهای ژوزف نیسِفور نییِپس، لوئی داگر، فاکس تالبوت، نادار، اوژن اتژه، آلفرد استگلیتس، لوئیس هاین، واکر اوَنز، پل استرند، ادوارد وستون، آگوست ساندر، اَنسِل اَدَمز، هانری کارتیه برسون، جولیا مارگارت کامرون، مارگارت بورکوایت، برنیس اَبوت و... و آثاری از مَنرِی، بوچیونی، هاکنی، جاسپر جانز، راشنبرگ، اندی وارهول و... و شش آلبوم از عکسهای عصر قاجار و... و از همه حیرتانگیزتر، نسخهٔ اصل مجلهٔ بسیار مهم و پیشگامِ عکاسیِ کَمراوُرک (Camera Work) را هم از نزدیک دیدم که آلفرد استگلیتس در دهههای اول و دوم قرن بیستم در نیویورک منتشر میکرد و من فقط دربارهاش در کتابهای تاریخ عکاسی خوانده بودم.
🔹گویا چندین شماره از نسخههای اصلیِ این مجلهٔ بسیار ارزشمند در گنجینهٔ موزه وجود داشته -و همراه با آلبومِ نفیسِ عکسهای اخیراً یافتهشدهٔ دورهٔ قاجار- کسی از وجودشان خبر نداشته است. واقعاً حیرتانگیز است و خوشحالکننده و درعینحالْ پرسشبرانگیز.
🔹چند سال پیش هم در نمایشگاه دیگری در همین موزه (هنر کانسپچوال و مینیمالیزم) چند اثر، ازجمله اثری از دانلد جاد تصادفاً پیدا شده بود که طی چند دهه -از پیش از انقلاب- در جعبه محبوس مانده بود و خاک میخورد!
🔹عدم انتشارِ عمومیِ موجودیِ موزهها یکی از اهمالهای خطرناکِ مدیریتهای کلان میراث فرهنگی ومدیران موزههاست که گاهی شبههبرانگیز میشود و عدم ثبت دقیق و کامل اموال موزهها اصلاً تخلف است؛ هرچند که گهگاه با عواقب ناگوارِ این وضعیتِ غیرقابلِ توجیه و حتی خسارتهای غیرقابل جبرانْ روبهرو میشویم.
🔹بگذریم...البته نباید گذشت و نخواهیم گذشت! بازهم دربارهاش خواهم نوشت. اما ترجیح میدهم فعلاً از یادآوری آنچه -به مناسبت دویستمین سالگردِ ثبت اولین عکس- در موزهٔ هنرهای معاصر دیدم لذت ببرم.🌿
September 4, 2026 198 7
